K60: Μια ανακαίνιση με έντονες επιρροές από τον Μοντερνισμό

Η ανανεωμένη πλέον οικία απολαμβάνει το άπλετο φυσικό φως, διακρίνεται για τους ευρύχωρους εσωτερικούς χώρους και τις καμπύλες άκρες της επίπλωσης.

Οι αρχές του μοντερνισμού και οι υπόλοιπες αρχιτεκτονικές ιδέες ταιριάζουν μόνο σε μεγάλης κλίμακας έργα; Φυσικά και όχι. Η ανακαίνιση του Κ60, την οποία επιμελήθηκε η αρχιτέκτων Ιωάννα Βλαχάκη, αποδεικνύει πως ακόμη και μια ιδιωτική κατοικία μπορεί να ενσωματώνει πρωτοποριακές τάσεις που να αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.
Ο λόγος για την ανακαίνιση ενός διαμερίσματος 88 τ.μ., το οποίο βρίσκεται σε μια μεταπολεμική πολυκατοικία του 1958, στο Κέντρο της Αθήνας. Βασικός στόχος, όπως εξηγεί στο Architect η αρχιτέκτων Ιωάννα Βλαχάκη, ήταν η διατήρηση και ενίσχυση της κυκλικότητας που είχε ο αρχικός χώρος, ο οποίος ακολουθούσε μια διάταξη γύρω από το βασικό κλιμακοστάσιο της πολυκατοικίας.

Ο αθηναϊκός μεταπολεμικός χαρακτήρας
Το στούντιο με έδρα την Αθήνα αξιοποίησε την τεχνογνωσία του για να διατηρήσει την ταυτότητα και την ιστορικότητα του διαμερίσματος, δίνοντας έμφαση παράλληλα στην καθημερινότητα της ιδιοκτήτριας, που δίνει προτεραιότητα στην ουσία, άνεση και λειτουργικότητα. Κρατώντας ανέπαφα κάποια από τα βασικά στοιχεία του διαμερίσματος, όπως το μωσαϊκό στο δάπεδο, κάποια κομμάτια μαρμάρων και το ξύλινο παρκέ, το διαμέρισμα ανέδειξε τον αυθεντικό αθηναϊκό μεταπολεμικό του χαρακτήρα, ο οποίος όμως εμπλουτίστηκε με ευρηματικά στοιχεία. Μετά από μια απαραίτητη αναδιανομή των χώρων διαβίωσης, ώστε η κατοικία να είναι περισσότερο λειτουργική ακολουθώντας τον σύγχρονο τρόπο ζωής, η διαρρύθμιση άλλαξε μεν, κρατώντας δε το βασικό κυκλικό χαρακτήρα της, τοποθετώντας κάθε χώρο σε μια έλικα γύρω από την κύρια σκάλα του κτιρίου. Φέρνοντας τους βασικούς χώρους διαβίωσης στην πιο φωτεινή πρόσοψη που έχει νότιο προσανατολισμό, ο νέος σχεδιασμός στόχευε τα δωμάτια αυτά να απολαμβάνουν το άπλετο φυσικό φως που εισβάλει από τις μεγάλες μπαλκονόπορτες που οδηγούν σε μια ευρύχωρη βεράντα. Στη βορεινή πλευρά, αντιθέτως, τοποθετήθηκαν οι πιο ιδιωτικοί χώροι, ώστε οι ένοικοι να απολαμβάνουν την πιο ήσυχη πίσω πλευρά του κτιρίου.

Αέρας ανανέωσης και… μοντερνισμού στη διακόσμηση
Ο σχεδιασμός της κουζίνας βασίζεται σε αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά πλοίων, όπως φινιστρίνια σε πόρτες και ντουλάπια. Στη συνέχεια και σε άμεση οπτική επικοινωνία βρίσκεται η τραπεζαρία. Εδώ πρωταγωνιστεί μια κόκκινη ροτόντα, ένα στρογγυλό λακαρισμένο ξύλινο τραπέζι που κατασκευάστηκε κατά παραγγελία για τις ανάγκες αυτού του διαμερίσματος.
Προχωρώντας κατά μήκος της έλικας, το σαλόνι βρίσκεται δίπλα στην τραπεζαρία. Μεταλλικά έπιπλα που συνομιλούν με το μοντέρνο στυλ, συνυπάρχουν στο χώρο αρμονικά με ένα custom daybed με στρογγυλά μαξιλάρια, τοποθετημένο κάτω από μια μπλε τοιχογραφία που έχει ένα λευκό κενό εκεί όπου κρέμεται το φωτιστικό.
Σε όλο το διαμέρισμα εκτός από το λευκό και το μπεζ που κυριαρχεί, έχει επιλεχθεί μια βασική χρωματική παλέτα που θυμίζει μοντερνιστικές πρωτογενείς χρωματικές αποχρώσεις, αλλά είναι επίσης εμπνευσμένη από τις χαρακτηριστικές πινακίδες των καταστημάτων της γειτονιάς, με μπλε και κόκκινα γράμματα.

Η παλέτα των χρωμάτων
Ο σχεδιασμός της κουζίνας βασίζεται σε αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά πλοίων, όπως φινιστρίνια σε πόρτες και ντουλάπια. Στη συνέχεια και σε άμεση οπτική επικοινωνία βρίσκεται η τραπεζαρία. Εδώ πρωταγωνιστεί μια κόκκινη ροτόντα, ένα στρογγυλό λακαρισμένο ξύλινο τραπέζι που κατασκευάστηκε κατά παραγγελία για τις ανάγκες αυτού του διαμερίσματος.
Προχωρώντας κατά μήκος της έλικας, το σαλόνι βρίσκεται δίπλα στην τραπεζαρία. Μεταλλικά έπιπλα που συνομιλούν με το μοντέρνο στυλ, συνυπάρχουν στο χώρο αρμονικά με ένα custom daybed με στρογγυλά μαξιλάρια, τοποθετημένο κάτω από μια μπλε τοιχογραφία που έχει ένα λευκό κενό εκεί όπου κρέμεται το φωτιστικό.
Σε όλο το διαμέρισμα εκτός από το λευκό και το μπεζ που κυριαρχεί, έχει επιλεχθεί μια βασική χρωματική παλέτα που θυμίζει μοντερνιστικές πρωτογενείς χρωματικές αποχρώσεις, αλλά είναι επίσης εμπνευσμένη από τις χαρακτηριστικές πινακίδες των καταστημάτων της γειτονιάς, με μπλε και κόκκινα γράμματα.

Οι συντελεστές του έργου
Αρχιτεκτονική μελέτη και σχεδιασμός διακόσμησης: Ιωάννα Βλαχάκη
Κατασκευαστής: Atob

The Twist: Το concept ενός ξενοδοχείου-σημείου αναφοράς για το αθηναϊκό κέντρο

Ιδιαίτερη γεωμετρία, αυτονομία των χώρων αλλά και άμεση επικοινωνία με τον περιβάλλοντα χώρο: Το τρίπτυχο των γνωρισμάτων που εμπεριέχονται στη μελέτη του αρχιτεκτονικού γραφείου, για τη δημιουργία ενός ξενοδοχείου που θα ξεχωρίζει.

Όλα τα έργα που έχει μελετήσει και υλοποιήσει το αρχιτεκτονικό γραφείο Potiropoulos+Partners διακρίνονται για την υπερβατικότητά τους. Την προσπάθειά τους να ξεπερνούν τα σχεδιαστικά εσκαμμένα, χωρίς όμως υπερβολές και περιττές προσπάθειες εντυπωσιασμού. Το καθετί είναι έτσι μελετημένο ώστε να δένει αρμονικά με το όλον και αρμονικά με το φυσικό και δομημένο περιβάλλον, έχοντας ταυτόχρονα μια λειτουργική χροιά υψηλής αισθητικής.
Κάπως έτσι φανταζόμαστε το νέο concept που έχει προετοιμάσει το γραφείο και αφορά την ανακατασκευή ενός ξενοδοχείου στο κέντρο της πρωτεύουσας, ενός κτιρίου φιλοξενίας και αναψυχής που θα γεφυρώνει το αστικό περιβάλλον με το μέλλον. Εν ολίγοις, ένα ξενοδοχείο που θα γίνει σημείο αναφοράς.

Στην καρδιά της Αθήνας
Η υφιστάμενη ξενοδοχειακή μονάδα βρίσκεται στην γωνία των οδών Απόλλωνος και Ηπίτου σε από τις πιο ζωντανές περιοχές του κέντρου της Αθήνας, μεταξύ του Εθνικού Κήπου στο Σύνταγμα και της Μητρόπολης, γύρω από τις περιοχές της Πλάκας, της πλατείας Μοναστηρακίου και της οδού Κολοκοτρώνη. Το άμεσο αστικό περιβάλλον είναι «σφιχτό», με στενούς δρόμους, λιανικό εμπόριο και μεγάλου όγκου κτίρια, τα οποία είναι σε υποχώρηση στους επάνω ορόφους, ούτως ώστε να επιτρέπεται ο άμεσος φυσικός φωτισμός και η ελεύθερη θέα από και προς την πόλη.

Πολυτελές, ανοιχτό και «πράσινο»
Στόχος είναι η ανάπτυξη ενός νέου concept, όσον αφορά το κέλυφος, την εσωτερική του διαρρύθμιση και την αναδιοργάνωση του υφιστάμενου κτιρίου, σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο πέντε αστέρων, με spa και εστιατόριο. Όλες οι τροποποιήσεις εστιάζουν στη δημιουργία ενός κτιρίου-αναφοράς στην περιοχή και στην ανεμπόδιστη λειτουργία του ξενοδοχείου, έτσι ώστε να λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύνολο. Ξεκινώντας από το ισόγειο, η πρόσοψη αποκαλύπτεται στον δρόμο μέσω μεγάλων γυάλινων επιφανειών. Οι εσωτερικές λειτουργίες του βρίσκονται σε «διάλογο» με το δρόμο και την καθημερινή αστική ζωή. Στους επάνω ορόφους, όπου είναι τοποθετημένα τα δωμάτια, έχει αναπτυχθεί μία τρισδιάστατη κατασκευή όψεων από αλληλοσυνδεόμενα τμήματα, που σχηματίζουν οβάλ μορφές-τρίγωνα και ήπιες καμπύλες και επιφάνειες. Αυτή η χειρονομία καταλήγει σε ένα κτιριακό περίβλημα ανοιχτό προς τη γειτονιά προσανατολίζοντας οπτικά την κατασκευή της όψης προς την γωνία δίνοντας στο κτίριο την αίσθηση της κίνησης. Επιπλέον, τα αλληλοσυνδεόμενα τμήματα όψεων φιλτράρουν τα επίπεδα του φωτός που διαπερνούν τα γενναιόδωρα σε αναλογία διαμορφωμένα ορθογώνια παράθυρα τα οποία δημιουργούν μοτίβα φωτός και σκιάσεων εσωτερικά, προσπαθώντας να διατηρήσουν την ισορροπία μεταξύ του πλήρους και του διαπερατού. Η ιδιωτικότητα μεταξύ των δωματίων επιτυγχάνεται, εν μέρει, με γλυπτόμορφα διαχωριστικά δωματίων και επιπλέον με τη φυσική φύτευση, η οποία εισάγει το φυσικό πράσινο ως μορφολογικό εργαλείο.

Η γεωμετρία της όψης  «συνομιλεί» με τους περαστικούς
Οι λευκές επιφάνειες διαμορφώνουν ήπιες, τρισδιάστατες καμπύλες, οι οποίες αντανακλούν, κάθε φορά, τον ουρανό και τον ήλιο σε διαφορετικές γωνίες, παράγοντας πλήθος πολύχρωμων οπτικών εφέ. H υλικότητα και ο νέος όγκος του κτιρίου αναπτύσσονται στρατηγικά. Οι σύνθετες λευκές επιφάνειες, και τα ανάγλυφα μαύρα τμήματα, «στήνουν» ένα παιχνίδι επιπέδων στο foreground/background προσθέτοντας βάθος στον γενικό όγκο. Το κτίριο βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με τους περαστικούς που διέρχονται μέσω της πρόκλησης της κατανόησης αυτής της πολυσύνθετης γεωμετρίας που χρησιμοποιήθηκε στον σχεδιασμό της όψης.
Σαν αποτέλεσμα, δημιουργείται μια «διάδραση» και σύνδεση με την τοπική κοινωνία, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τον ορισμό του ως σημείο αναφοράς της ευρύτερης περιοχής του κέντρου.

 

Loom Athens: Το ξενοδοχείο που «ντύνεται» με την τέχνη της κεραμεικής Φόρος τιμής στους Έλληνες χειροτέχνες

Οι αρχιτέκτονες και σχεδιαστές της ATN Constructions «έπλεξαν» την αρχιτεκτονική και τη διακόσμηση, γεφυρώνοντας το σύγχρονο design με την καλλιτεχνική παράδοση της περιοχής του Κεραμεικού.

Ήδη από την κλασική αρχαιότητα το όνομα αυτής της αθηναϊκής περιοχής συνδέθηκε με την τέχνη της κεραμεικής και επιβίωσε έως και σήμερα. Φυσικά, ο λόγος για τον Κεραμεικό, τη συνοικία της πρωτεύουσας που μοιάζει να υπάρχει και να λειτουργεί μέσα στον δικό της μαγικό κόσμο. Πρόκειται για τη γειτονιά που βρίσκεται δέκα λεπτά από το πολύβουο κέντρο, όπου το παλιό και το νέο συνυπάρχουν, το ιστορικό παρελθόν της Ελλάδας και το συχνά ταραχώδες παρόν μπερδεύονται, η παράδοση και η δημιουργικότητα του μέλλοντος αλληλοσυμπληρώνονται.
Μέσα σε αυτό το ιστορικό παρελθόν, γεννήθηκε ένας νέος χώρος φιλοξενίας, το ξενοδοχείο Loom Ahens, που -όπως εξηγούν οι αρχιτέκτονες που το σχεδίασαν- δεν θα μπορούσε παρά να βρίσκεται σε άψογη επικοινωνία και διάδραση με την ιστορική περιοχή.

Σημείο αναφοράς στο πολιτιστικό κέντρο της Αθήνας
Το Loom Athens, όπως αναφέρει στο Architect η αρχιτέκτων και μέλος της ATN Constructions, Χαρά Μαντοπούλου, βρίσκεται στην καρδιά του κέντρου της Αθήνας, στην ιστορική περιοχή του Κεραμεικού, στα σύνορα με την μποέμ συνοικία του Μεταξουργείου.
«Σε μια γειτονιά με πολιτιστικό και καλλιτεχνικό χαρακτήρα, με χώρους παραστατικών τεχνών, ατελιέ, γκαλερί όπου φιλοξενούνται έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, τοίχους με street art και νεοκλασικά κτίρια που στεγάζουν χώρους εστίασης και διασκέδασης, το Loom Athens δημιουργήθηκε για να φιλοξενήσει όσους επιθυμούν να εξερευνήσουν την Αθήνα των Τεχνών και της Χειροτεχνίας, από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Η κεραμεική τέχνη συναντά τον πολυτελή ξενοδοχειακό σχεδιασμό
Η αρχιτεκτονική-σχεδιαστική ομάδα της ATN Constructions, με στόχο την αρμονική συγχώνευση του σύγχρονου σχεδιασμού και της διαχρονικής κληρονομιάς, διαμόρφωσε ένα boutique ξενοδοχείο 440 τ.μ., με 11 δωμάτια και σουίτες τα οποία μπορούν να φιλοξενήσουν από 2 έως 6 άτομα, απολαμβάνοντας παράλληλα τον εξωτερικό χώρο ενός εξώστη με θέα τον αστικό ιστό, ή έναν εσώκλειστο κήπο 20 τ.μ. που κατακλύζεται από φυτά που έχουν έντονο ελληνικό χαρακτήρα.
«Με σχεδιαστικό γνώμονα την αυθεντικότητα και την ανάδειξη της τέχνης της κεραμικής του ένδοξου παρελθόντος και του ελπιδοφόρου παρόντος, σχεδιάζεται το “Loom Ceramic Brick”, το οποίο περιβάλλει κάθε γωνιά του ξενοδοχείου και προσφέρει ιδιαίτερα παιχνίδια μέσω του φωτός. Ένα κεραμικό τούβλο με αναφορά στην αθηναϊκή κουλτούρα, τα διακοσμητικά κλωστρά – σήμα κατατεθέν των κτιρίων του ελληνικού μοντερνισμού της δεκαετίας του ’60, και την κεραμική τέχνη που άνθιζε στην περιοχή, αποτίει φόρο τιμής στους Αθηναίους τεχνίτες αγγειοπλάστες και αγγειογράφους της περιοχής του Κεραμεικού», διευκρινίζει η Χαρά Μαντοπούλου.
Οι αναλογίες του “Loom Ceramic Brick” αντλούν την έμπνευση και τις διαστάσεις τους από τον αργαλειό -μέσα από μια αφαιρετική απεικόνισή του- με σαφή αναφορά στην τέχνη της μεταξουργίας που άνθισε στην ομώνυμη περιοχή κατά τη διάρκεια του 18ου και 19ου αιώνα. Όμοιες αναλογίες τηρήθηκαν και στη δημιουργία του logo, μιας και το όνομα του ίδιου του ξενοδοχείου προέκυψε από αυτή την παραδοσιακή χειροκίνητη μηχανή ύφανσης (αργαλειός = loom στα αγγλικά).

Το «πλέξιμο» των αρχιτεκτονικών στοιχείων
Με βασικό στοιχείο έμπνευσης τον αργαλειό, οι σχεδιαστές του Loom Athens πιστεύουν σε ένα ιδιαίτερο πολιτισμικό, καλλιτεχνικό και χρωματικό «πλέξιμο» ενός αρχιτεκτονικού και διακοσμητικού «νήματος», το οποίο έρχεται να συνδέσει αρχέτυπα με σύγχρονα στοιχεία και αναφορές.
Κεραμικά διάτρητα στοιχεία υπογραμμίζονται από μεταλλικά δοκάρια. Σκάλα με βυζαντινό δάπεδο από ελληνικό πέτρωμα αντικαθίσταται από λεπτή μεταλλική κατασκευή σε γαλάζια απόχρωση. Οργανικές συμπαγείς κουπαστές εναλλάσσονται με μεταλλικά στηθαία που ακολουθούν ρυθμικά τις αναλογίες του “Loom Ceramic Brick” και των κλωστών του αργαλειού. Κεραμικά πλακάκια και έπιπλα με αναφορά στο ανάγλυφο των κιόνων του Παρθενώνα εναλλάσσονται με μονόχρωμες επιφάνειες χωρίς υφή. Εξωτερικές τοιχοποιίες και περιγράμματα αλουμινίων σε ερυθρές γήινες και σιδηρούχες αποχρώσεις με υφή άμμου συναντούν κρύσταλλα λακαριστά σε απόχρωση του «αιγυπτιακού μπλε» – απόχρωση που εντοπίστηκε μετά από αρχαιολογικές έρευνες σε ελληνικά αγάλματα. Έντονα χρώματα εμπνευσμένα από τον Μινωικό πολιτισμό και την «κρυφή» πολυχρωμία της Ζωφόρου του Παρθενώνα (ερυθρό, χρυσό, μπλε) συνδυάζονται με φρέσκες αποχρώσεις του ροζ, του γαλάζιου, του κίτρινου και του μωβ.
«Η βιομηχανική θεματική αποκτά μια pop διάθεση χωρίς να χάνει την τοπική και ιστορική της ταυτότητα και μια νέα σημειωτική γλώσσα από υλικά, σχήματα, μορφές και φως γεννιέται στο Loom Athens», καταλήγει η κυρία Μαντοπούλου.

Η ομάδα πίσω από το έργο
Αρχιτεκτονική μελέτη: ΑΤΝ Constructions (Χρυσούλα Βλάχου, Χαρά Μαντοπούλου, Μελίνα Χαραλαμπίδη)
Concept – Interior Design: ATN Constructions (Μαίρη Σφυράκη, Χαρά Μαντοπούλου)
Κατασκευή: ATN Constructions
Φωτογράφος: Βάνιας Ξυδάς
Logo Design: Σωτήρης Γρίτζαλης
Branding Design: Μαρία Όλγα Βλάχου

Ο βιώσιμος σχεδιασμός των ξενοδοχείων γίνεται πραγματικότητα με το ΒΙΜ

Ανεξαρτήτως κλίμακας, το ΒΙΜ συμβάλλει καθοριστικά στη βελτιστοποίηση των χώρων, στην ενίσχυση του βιώσιμου χαρακτήρα της ξενοδοχειακής κατασκευής, καθώς και στη διασφάλιση της εμπειρίας του χρήστη.

Στον κλάδο της φιλοξενίας, ειδικά για τα ξενοδοχεία, η αναγνώρισή τους και η πετυχημένη πορεία τους εξαρτάται από τον δείκτη ικανοποίησης των πελατών. Για να εξασφαλίσουν λοιπόν τα υψηλότερα ποσοστά πληρότητας, τα ξενοδοχεία πρέπει να παρέχουν την καλύτερη εμπειρία άνεσης, φαγητού και εξυπηρέτησης. Αυτό όμως προϋποθέτει τη βέλτιστη λειτουργία των στοιχείων υποδομής του ξενοδοχείου. Η θέρμανση, ο κλιματισμός, τα υδραυλικά συστήματα, η πυροπροστασία, η σωστή πρόσβαση και ασφαλής μετακίνηση των επισκεπτών-χρηστών της δομής είναι μερικά από αυτά.

Η τεχνολογία BIM κατέχει το κλειδί για τη δημιουργία βιώσιμων και φιλικών προς το περιβάλλον ξενοδοχείων. Οι μοναδικές του δυνατότητες ανίχνευσης αλληλεπικαλύψεων δομικών στοιχείων (clash detection) πριν από την κατασκευή εξασφαλίζουν την απρόσκοπτη και έγκαιρη υλοποίηση του έργου. Τα πλεονεκτήματά του βέβαια δεν σταματούν εδώ, αφού και μετά την κατασκευή χάρη στην ψηφιοποίηση των δομικών και οικοδομικών προϊόντων (με τη δημιουργία δεδομένων) η τεχνολογία προσφέρει στους ιδιοκτήτες του έργου την αποδοτικότερη διαχείριση των εγκαταστάσεων και των περιουσιακών στοιχείων.
Ποιες είναι, λοιπόν, οι σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αρχιτέκτονες και κατασκευαστές στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των ξενοδοχείων και πώς το ΒΙΜ τούς βοηθά να τις ξεπεράσουν;

Η αναγνώριση των «συγκρούσεων» εξαλείφει τον επανασχεδιασμό
Οι λεγόμενες «συγκρούσεις», δηλαδή οι αλληλεπικαλύψεις διακοσμητικών, δομικών στοιχείων και ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργική αξία των ξενοδοχειακών υποδομών, μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στη θέρμανση, τον κλιματισμό ή στα ηλεκτρολογικά συστήματα, απαιτώντας έτσι τον συχνό επανασχεδιασμό και τις κοστοβόρες διορθωτικές επεμβάσεις στο ολοκληρωμένο έργο.
Το BIM υποστηρίζει τη συνεργασία πολλών συντελεστών με εργαλεία όπως το Revit και το Navisworks κατά τα στάδια της προκατασκευής. Η προβολή των «συγκρούσεων» σε τρισδιάστατο ψηφιακό περιβάλλον βοηθά τους σχεδιαστές να επιλύσουν τις αλληλεπικαλύψεις προτού παραδώσουν τις τελικές μελέτες κατασκευής στους εργολάβους. Επίσης, αυτό έχει ως αποτέλεσμα να λαμβάνονται καλύτερες αποφάσεις καθιστώντας τον συνολικό σχεδιασμό του κτιρίου αποτελεσματικό, φιλικό προς τον χρήστη και οικονομικά αποδοτικό για τον ιδιοκτήτη.

Ακριβείς εκτιμήσεις κόστους
Ο συμβατικός τρόπος κατασκευής ενός ξενοδοχείου χωρίς ολοκληρωμένη εκτίμηση του κόστους και σύνταξη των μελετών του έργου έχει ως αποτέλεσμα τον επανασχεδιασμό της μελέτης και την αλόγιστη χρήση των υλικών, προκαλώντας καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση του έργου και υπέρβαση του προϋπολογισμού, αντίστοιχα.
Η κατασκευή κτιρίων με διεπιστημονικά μοντέλα BIM που ανιχνεύουν τις «συγκρούσεις» εξασφαλίζει την απρόσκοπτη κατασκευή με καλύτερο σχεδιασμό και εκτίμηση υλικών. Αυτό συμβάλλει στον προγραμματισμό του κόστους και των υλικών που θα απαιτηθούν.
Τα εργαλεία 3D BIM όπως το Revit, που ενσωματώνουν 4D προγραμματισμό και 5D εκτίμηση κόστους βοηθούν τους ενδιαφερόμενους μελετητές και κατασκευαστές να υπολογίζουν με ακρίβεια το είδος των υλικών και τις ποσότητες που θα χρειαστούν (BOM, BOQ). Έτσι, το ξενοδοχειακό έργο, και κάθε έργο, κατασκευάζεται εξοικονομώντας υλικά, πόρους και πολύτιμο χρόνο.

Ψηφιακή αποτύπωση σε ελάχιστο χρόνο
Οι συμβατικές διαδικασίες και παρεμβάσεις ανακαίνισης εμποδίζουν τη σωστή λειτουργία του ξενοδοχείου, χωρίς να μπορούν να εγγυηθούν ότι δεν θα απαιτηθεί εκ νέου παρέμβαση στο κτίριο.
Εργασίες όπως η ανακαίνιση ενός ξενοδοχείου, ή η αποκατάσταση ενός διατηρητέου κτιρίου, μπορεί να αποτυπωθεί με εξαιρετική ακρίβεια και σε ελάχιστο χρόνο μέσω του Laser Scanning. Η διαδικασία σάρωσης της κατασκευής αποδίδει ένα πολυπληθές νέφος σημείων τα οποία περιγράφουν με ακρίβεια χιλιοστού το κτίσμα. Για παράδειγμα, τα επιμέρους στοιχεία ενός κτιρίου αποτυπώνονται με τον τρόπο αυτό λεπτομερώς και μπορούν να διατηρηθούν σαν σημαντικά ιστορικά στοιχεία. Το νέφος αυτό (point cloud) χρησιμοποιείται στη συνέχεια για τη δημιουργία του ακριβούς τρισδιάστατου μοντέλου αλλά και δισδιάστατων απεικονίσεων που αποτελούν και το πρώτο βήμα για το σχεδιασμό και την αποκατάστασή του.

Η λεπτομερής απεικόνιση του υφιστάμενου κελύφους συντελεί και σε έναν πιο ακριβή προϋπολογισμό του κόστους των εργασιών, περιορίζοντας το κόστος επιπρόσθετων εργασιών που προκύπτουν απροσδόκητα στην πορεία μιας ανακαίνισης. Η απόκτηση του συνόλου των πληροφοριών για την «as-built» κατάσταση του κτιρίου ενσωματώνεται στη συνέχεια στο BIM, το οποίο θα ακολουθεί την κατασκευή σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Το BIM περιέχει πληροφορίες τόσο για την υπάρχουσα κατάσταση όσο και για την επέμβαση στην κατασκευή και το αξιοποιούν οι αρχιτέκτονες και μηχανικοί πριν την ανακαίνιση, αλλά και ο ιδιοκτήτης με τους υπεύθυνους για την ομαλή λειτουργία και συντήρηση του κτιρίου με αυτό το σκοπό.
Είτε πρόκειται για συλλογή 3D πληροφοριών με στόχο τη διευκόλυνση της συνεργασίας, είτε για αξιοποίηση των ποσοτικών πληροφοριών για τον υπολογισμό και προγραμματισμό του έργου, το Laser Scanning αποτελεί μια απαραίτητη διαδικασία ώστε να αυξηθεί η ακρίβεια των πληροφοριών ενός έργου αποκατάστασης.

Υπολογισμός ενεργειακής απόδοσης και «αποτυπώματος»
Τα ξενοδοχεία, ιδιαίτερα οι μεγάλες και ψηλές κατασκευές, καταναλώνουν υψηλά ποσοστά ενέργειας, έχοντας υψηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Το ΒΙΜ όμως διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο και στη βιώσιμη αρχιτεκτονική, ενσωματώνοντας εργαλεία ενεργειακής ανάλυσης. Η διερεύνηση πολλαπλών προσομοιώσεων με πραγματικά δεδομένα είναι πολύτιμη για μία μελέτη, αλλά εξίσου σημαντική είναι η εφαρμογή βιώσιμων πρακτικών στην φάση της λειτουργίας και συντήρησης – ένα κτίριο μπορεί να παραμείνει βιώσιμο μόνο εάν λειτουργεί και συντηρείται σωστά. Η σωστή λειτουργία και συντήρηση βασίζεται στην πληροφορία, στην πληρότητα και την άμεση πρόσβαση σε αυτήν και σε αυτό το σημείο το BIM, σε συνδυασμό με το πρωτόκολλο καταγραφής και μεταφοράς της πληροφορίας COBie, προσφέρει πρωτοφανείς δυνατότητες και υπόσχεται το μεγαλύτερο όφελος. Τέλος, στην κατεύθυνση της βελτιστοποίησης της αποδοτικότητας των «πράσινων» κτιρίων συγκαταλέγεται και ο συνδυασμός των τεχνολογιών BIM και Internet of Things που δίνει την δυνατότητα παρακολούθησης, αξιολόγησης και βελτιστοποίησης των συστημάτων και της γενικότερης ενεργειακής επίδοσης μιας εγκατάστασης σε πραγματικό χρόνο μέσα από το «ψηφιακό της δίδυμο» (Digital Twin).
Όλο και περισσότεροι επενδυτές του ξενοδοχειακού κλάδου ζητούν από τους μελετητές την εφαρμογή του ΒΙΜ στα στάδια της κατασκευής του έργου για όλα τα πλεονεκτήματα που προαναφέρθηκαν. Οι λεπτομερείς τρισδιάστατες απεικονίσεις των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, οι ακριβείς εκτιμήσεις ποσότητας και κόστους για κάθε κτιριακό στοιχείο, καθιστούν το ΒΙΜ επιτακτική ανάγκη για τον σχεδιασμό και την κατασκευή σύγχρονων ξενοδοχείων.

Μαρίκα Μαυρολέων (A&M Architects): Δεν επαναλαμβανόμαστε, αλλά εμπνεόμαστε από κάθε έργο

Σε συνεχή διάλογο με την αρχιτεκτονική και τον σχεδιασμό βρίσκεται η A&M Architects αντιμετωπίζοντας κάθε έργο ως αυτόνομη οντότητα, όπως εξηγεί η Αρχιτέκτων και Business Development Director του αρχιτεκτονικού γραφείου.

Η A&M Architects έκλεισε το 2023 σαράντα χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας. Ξεκινώντας το 1983, κατάφερε πολύ γρήγορα να ανοίξει το επαγγελματικό της πελατολόγιο (1992), λίγο αργότερα το 1995 να μπει δυναμικά στα retail καταστήματα και μετά… απλώς να πετάξει!
Αν και μιλάμε για μια περίοδο τεσσάρων δεκαετιών, η A&M Architects πέτυχε συνεχή εξέλιξη και προσαρμογή στον σχεδιασμό επαγγελματικών (και μη) αρχιτεκτονικών έργων που δεν έχουν καμία ομοιότητα μεταξύ τους. Και αυτό, όπως περιγράφει στο Architect η Μαρίκα Μαυρολέων, Αρχιτέκτων και Business Development Director της A&M Architects, επειδή ποτέ δεν συμβιβάστηκαν σε μια και μοναδική πετυχημένη στρατηγική.
Η παρακολούθηση των εξελίξεων στο design, η ταπεινότητα του να ακούς τον πελάτη, να μοιράζεσαι το όραμά του και να προσαρμόζεσαι στο κάθε έργο ξεχωριστά ήταν αυτά που καθόρισαν τη μέχρι τώρα πορεία του αρχιτεκτονικού γραφείου, αλλά και αυτά που θα χαράξουν τα επόμενα 40 χρόνια της A&M Architects.

Ο λόγος στη Μαρίκα Μαυρολέων….

Η A&M Group έχει ήδη συμπληρώσει 40 συνεχή χρόνια δραστηριότητας. Ποια είναι τα σημαντικότερα ορόσημα της εταιρείας μέσα από τα έργα της;

Αν και εντάχθηκα στην A&M την τελευταία δεκαετία, θεωρώ ότι από την ίδρυσή της δημιουργήθηκε ένας οργανισμός που παρείχε σχεδιαστικές υπηρεσίες πολλών ειδικοτήτων κάτω από μία στέγη. Ήταν μια πρωτοπόρα ιδέα των ιδρυτών της, επηρεασμένη από τις εμπειρίες τους στις ΗΠΑ και για τα δεδομένα της Ελλάδας το 1983 ήταν κάτι πρωτόγνωρο.
Η Α&Μ ξεκίνησε με έργα στο επώνυμο Retail και στο F&B, ενώ στην πρώτη 5ετία μπήκε στο hospitality και έπειτα στον σχεδιασμό κτιρίων γραφείων. Κάθε καινούργια τυπολογία αποτελούσε ορόσημο για την Α&Μ αλλά θεωρώ πως η ανάμειξή μας στον σχεδιασμό των εμπορικών χώρων σε διεθνή αεροδρόμια είναι αυτή που έδωσε στην Α&Μ έναν ζηλευτό corporate χαρακτήρα, με αντίστοιχη οργάνωση. Αυτό μας επέτρεψε να αναπτυχθούμε διεθνώς, ακόμα και στην περίοδο της κρίσης. Θεωρώ ορόσημο και την εμπλοκή μας στον γραφειακό σχεδιασμό, που μας ώθησε σε state of the art θέση γραφείων του workplace design, στην Ελλάδα και όχι μόνο.

Φυσικά δεν μπορώ να αφήσω εκτός την κομβική μας σχέση με την Κάρπαθο, όπου σχεδιάζοντας και κατασκευάζοντας εξοχικές κατοικίες και ξενοδοχεία, μας επέτρεψε την επαφή με πιο αγνούς πολιτισμούς και έτσι μάθαμε να σχεδιάζουμε με σεβασμό και «local sense of place».
Τέλος, τα τελευταία χρόνια η συνεργασία με σημαντικά γραφεία στο εξωτερικό, όπως η Aedas, αποτέλεσε ένα ακόμη ορόσημο για την Α&Μ, αφού μας εισήγαγε σε μία νέα τυπολογία έργων για την Ελλάδα – η οποία συγκεκριμένα αφορά το Commercial Hub, το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο στην Ελλάδα, που θα βρίσκεται στο Ελληνικό.

Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η αρχιτεκτονική και ο σχεδιασμός;

Η αρχιτεκτονική για εμένα είναι μια μορφή τέχνης, μια αντανάκλαση του πολιτισμού, που συμμετέχει σε όλες τις πτυχές της ζωής μας. Προσωπικά βλέπω την αρχιτεκτονική ως ένα εργαλείο που προκαλεί συναισθήματα, διευκολύνει τη λειτουργεία και συμβάλλει στη συνολική αισθητική του περιβάλλοντος. Έχει τη δύναμη να επηρεάζει τη συμπεριφορά, τις εμπειρίες μας, αλλά και τα συναισθήματα, καθιστώντας την έναν βαθιά επιδραστικό παράγοντα του περιβάλλοντός μας. Παράλληλα αποτελεί μια ζωντανή απόδειξη της ανθρώπινης δημιουργικότητας και καινοτομίας.

Ποιες περίοδοι της αρχιτεκτονικής πιστεύετε ότι σας έχουν επηρεάσει περισσότερο όλα αυτά τα χρόνια και ποια είναι η σημερινή «ταυτότητα» του γραφείου;

Δεν πιστεύω ότι είμαι επηρεασμένη από κάποια συγκεκριμένη περίοδο αρχιτεκτονικής καθώς όλες υποσυνείδητα προσφέρουν και διαμορφώνουν το σύγχρονο design. Στη διαδικασία του σχεδιασμού χρησιμοποιούμε, σχεδόν αυτόματα, τις επιρροές μας και ορίζουμε τις βασικές αρχές, προσαρμοσμένες στα σημερινά δεδομένα. Με τον ίδιο τρόπο και η Α&Μ δεν έχει και δεν θέλει μια συγκεκριμένη ταυτότητα που επαναλαμβάνεται. Αντιθέτως, θέλει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε έργου. Αυτό το χαρακτηριστικό κάνει το γραφείο μας ξεχωριστό. Αν κάποιος παρατηρήσει τα έργα μας, θα δει ότι δεν μοιάζουν μεταξύ τους, έχοντας πολλές φορές διαφορετική αισθητική, άλλα υλικά, και ποικίλες γεωμετρίες. Κάθε πελάτης έρχεται με διαφορετικές ανάγκες, οι οποίες μας οδηγούν σε διαφορετικές επιλύσεις. Παράλληλα, η οργάνωση του γραφείου μας επιτρέπει στα μέλη μας να κάνουν «δικό τους» τον σχεδιασμό. Αυτό δημιουργεί όρεξη και κίνητρο για να αγαπήσουν το κάθε project και κατ’ επέκταση να πετύχουν ένα πολλά υποσχόμενο αποτέλεσμα. Φυσικά υπάρχει σχεδιαστική κατεύθυνση από το γραφείο, μέσα από εσωτερικές διεργασίες, χωρίς να επιβάλλει την ταυτότητα του ενός ή κάτι που είναι επαναλαμβανόμενο.

Με ποια κριτήρια επιλέγετε τα έργα που αναλαμβάνετε και πώς διαχειρίζεστε τις απαιτήσεις των ιδιοκτητών;

Προτεραιότητα συνήθως έχει αν το όραμα του πελάτη μάς εμπνέει και αν οι στόχοι που έχει ο ίδιος μπορούν να πραγματοποιηθούν μέσα από το έργο. Παράλληλα, αναλύουμε τους χρόνους και την πολυπλοκότητα του έργου και εξετάζουμε τις υπηρεσίες που μπορούμε να προσφέρουμε για την υλοποίησή του. Τα αγαπημένα μας έργα είναι αυτά που αναλαμβάνουμε με τη λογική του «Total Design». Αυτά μας δίνουν αφορμή να ασχοληθούμε με την αρχιτεκτονική, το interior design, το graphic design αλλά και το styling. Έτσι, μας δίνεται η ευκαιρία να σχεδιάσουμε ολιστικά και να ολοκληρώσουμε ένα έργο πλήρες, λυμένο από όλες τις απόψεις.
Οι απαιτήσεις των πελατών μας πολλές φορές ομολογώ φέρνουν και νέες προκλήσεις στο γραφείο. Η προσαρμοστικότητά μας, όμως, μας επιτρέπει να διαχειριζόμαστε και τις πιο δύσκολες απαιτήσεις. Φυσικά και η υπομονή δεν πρέπει να λείπει από αυτές τις σχέσεις!

Πιστεύετε ότι παραμένει ενεργή η ζήτηση για περισσότερη αειφορία στην αρχιτεκτονική;

Η ζήτηση για αειφορία στην αρχιτεκτονική αυξάνεται σημαντικά καθώς η κόσμος εκφράζει αυξημένο ενδιαφέρον για την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάπτυξη βιώσιμων κοινοτήτων. Βλέπουμε καθημερινά ότι η ενεργή ζήτηση προκύπτει από πολλούς παράγοντες, ενώ υπάρχει αυξημένη ανησυχία για τις επιπτώσεις των κτιρίων στην κλιματική αλλαγή, την κατανάλωση ενέργειας και τη διατήρηση των φυσικών πόρων. Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχουν εφαρμοστεί και πιο αυστηροί κανονισμοί αλλά και πρότυπα που ενθαρρύνουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, ενώ επενδυτές και επιχειρήσεις συνειδητοποιούν ότι οι βιώσιμες κατασκευές μπορούν να έχουν μακροπρόθεσμη οικονομική ωφέλεια, με μειωμένα κόστη λειτουργίας και αυξημένη ανταγωνιστικότητα. Φυσικά, όλα αυτά δεν μπορούν να έχουν μέλλον αν μας λείψει η κοινωνική ευαισθητοποίηση. Οι κοινωνίες απαιτούν από εταιρείες και οργανισμούς να αναλαμβάνουν την κοινωνική ευθύνη που τους αναλογεί. Αυτό γίνεται τελευταία παράγοντας επιλογής του αρχιτεκτονικού γραφείου. Η αειφορία θεωρείται δεδομένο στα νέα έργα και θεωρώ πως και εμείς έχουμε την ευθύνη να την εφαρμόζουμε στα κτίρια που σχεδιάζουμε, ανεξάρτητα αν είναι ζητούμενο του πελάτη.

Ως ένα από τα πιο παραγωγικά αρχιτεκτονικά γραφεία, πώς θεωρείτε την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής με την τεχνολογία και ειδικά με την τεχνητή νοημοσύνη;

Ως οργανισμός που χρησιμοποιεί εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στο στάδιο του brainstorming, αναγνωρίζουμε τον ανατρεπτικό ρόλο που έχει στην αρχιτεκτονική, χωρίς να αισθανόμαστε ότι απειλεί το επάγγελμά μας. Τα θετικά της τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι επιταχύνουν τη διαδικασία παραγωγής ιδεών αναλύοντας μία σειρά δεδομένων και εμπνέουν καινοτόμες και προσαρμοσμένες ιδέες σχεδιασμού. Όλα αυτά, απαντώντας στο ανάλογο «script» που θέτει ο χρήστης. Παράλληλα επιτρέπει την εναρμόνιση των παραμέτρων σχεδιασμού και διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων με βάση τα δεδομένα, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα της εικόνας. Οι προβλεπτικές δυνατότητες του ΑΙ μας επιτρέπουν να προσδιορίζομε τις όποιες προκλήσεις, εξασφαλίζοντας ότι ο σχεδιασμός δεν είναι μόνο αισθητικά ελκυστικός, αλλά και λειτουργικά σωστός. Θεωρώ πως η υιοθέτηση του ΑΙ αποτελεί μια στρατηγική κίνηση που επαναπροσδιορίζει τις δυνατότητες στη σύγχρονη αρχιτεκτονική, εμπλουτίζοντας τη δημιουργική διαδικασία μας χωρίς να αφαιρεί την ανθρώπινη δημιουργικότητα και κρίση.

Τι επιφυλάσσει το 2024 για τους A&M Architects;

Το 2023 ήταν ένας χρόνος-ορόσημο για την Α&Μ καθώς κλείσαμε τα 40 χρόνια δραστηριότητας! Με τον αέρα του rebranding, τις στρατηγικές συνεργασίες που καλλιεργούμε σε κάθε ευκαιρία, αλλά και νέες τυπολογίες έργων που εμπλουτίζουν το portfolio μας, μπαίνουμε δυναμικά στο 2024, που φαίνεται ότι θα κεφαλαιοποιήσει όλες τις προσπάθειες της προϊστορίας μας. Βασικός στόχος του νέου έτους είναι να αξιοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες που έχουν ήδη μπει στην καθημερινότητά μας αλλά και να εξελίξουμε τις διαδικασίες μας ξεκλειδώνοντας νέες προκλήσεις. Η ωριμότητα της Α&Μ σε συνδυασμό με την κουλτούρα και τη γνώση που έχουμε καλλιεργήσει αυτά τα χρόνια, είναι τα βασικά μας εργαλεία για το 2024, και ελπίζω πως θα μας δοθούν ευκαιρίες να συμμετέχουμε σε σημαντικά έργα της Ελλάδας.

 

 

Ο αειφόρος σχεδιασμός και οι πράσινες πόλεις, το μέλλον της αρχιτεκτονικής

Μονόδρομος για τον σύγχρονο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό η δημιουργία βιώσιμων και καινοτόμων έργων που σέβονται το περιβάλλον, τα φυσικά τοπία και συμβάλλουν σε ακμάζουσες ανθρώπινες κοινότητες.

Eίμαστε μάρτυρες μιας εποχής όπου, περισσότερο από ποτέ, θα πρέπει να θεωρούμε την αειφορία και τη βιωσιμότητα όχι ως μια… μόδα περαστική, αλλά αλληλένδετη με την ίδια την ύπαρξή μας. Η ποιότητα της ανθρώπινης ζωής και (χωρίς καμία υπερβολή) η ίδια η υπόσταση του ανθρώπου εξαρτώνται από το κατά πόσο θα αποκαταστήσουμε τη σχέση μας με τη φύση, το περιβάλλον και φυσικά την υπόλοιπη κοινότητα.
Αν μη τι άλλο, υπό αυτό το πρίσμα, η αρχιτεκτονική αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς έρχεται να επιβεβαιώσει την πρωταρχική και πιο σημαίνουσα αποστολή της: τη δημιουργία χώρων, προσωπικών και δημόσιων, που θα ενισχύουν την κοινωνική συναναστροφή και επικοινωνία, την άθληση, την επαφή με το φυσικό περιβάλλον. Με λίγα λόγια, τη δημιουργία χώρων που θα έχουν στο επίκεντρό τους την ανάπτυξη και ευεξία του ανθρώπου.
Πώς μπορεί λοιπόν η αρχιτεκτονική να απαντήσει στις προκλήσεις των καιρών και να τις ξεπεράσει; Τι ρόλο θα διαδραματίσουν τα υλικά που δίνουν σάρκα και οστά στο αρχιτεκτονικό όραμα; Οι αρχιτέκτονες Μυρτώ Κιούρτη, Δημήτρης Ποτηρόπουλος και Χρύσα Σταματοπούλου (σε αλφαβητική σειρά) μιλούν στο Architect.

 

Η οικοδομική δραστηριότητα να επιβραδυνθεί δημιουργικά
Μια ριζοσπαστική προσέγγιση στον τρόπο που σχεδιάζουν οι αρχιτέκτονες, και κατ’ επέκταση κατασκευάζονται τα έργα τους, προτείνει η αρχιτέκτων Μυρτώ Κιούρτη. Η διδάκτωρ του ΕΜΠ μεταξύ άλλων περιγράφει τις καταστροφικές αντιλήψεις που υφίστανται για το περιβάλλον, αλλά και πώς να τις ξεπεράσουμε.

«Κατά τη γνώμη μου οι αρχιτέκτονες για να απαντήσουν με ειλικρίνεια απέναντι στο περιβαλλοντικό πρόβλημα έχουν να λύσουν έναν πολύ δύσκολο γρίφο. Οφείλουν να ανατρέψουν δύο βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις της σημερινής κοινωνίας: το ότι όσο πιο μεγάλος είναι ένας χώρος τόσο πιο απολαυστικός και το ότι ένα έργο πρέπει να σχεδιάζεται και να κατασκευάζεται γρήγορα. Οι δύο αυτές αντιλήψεις είναι καταστροφικές για το περιβάλλον και αν δεν τις ανατρέψουμε άμεσα είναι βέβαιο ότι ο πλανήτης θα δυσκολευτεί να επιβιώσει, όσα ‘‘πράσινα’’ υλικά και αν χρησιμοποιούμε, όση ανακύκλωση και αν κάνουμε. Ο πληθυσμός της Γης αυξάνεται και η διάχυση του πλούτου σε ολοένα και πιο πολλές κοινωνίες δίνει την δυνατότητα σε μεγάλους πληθυσμούς να κτίζουν, ολοένα και περισσότερο. Χάρη στην τεχνολογία μπορούμε να κτίζουμε πολύ πιο εύκολα, πιο οικονομικά και πολύ πιο γρήγορα από παλιά.

Αυτός ο συνδυασμός ευκολίας, οικονομίας και ταχύτητας στην κατασκευή είναι όμως τελικά καταστροφικός για το περιβάλλον. Ο άνθρωπος είναι ον δημιουργικό. Αντλεί απόλαυση από την οικοδομική πρακτική, γιατί το να κτίζεις είναι πολύ δημιουργική διαδικασία. Τη στιγμή που θα ολοκληρωθεί ένα έργο, από τη φύση του κάθε αρχιτέκτονας, κάθε εργοδότης, κάθε κατασκευαστική εταιρεία θα θελήσουν να προχωρήσουν στο επόμενο έργο, όλοι θα φαντασιωθούν το επόμενο δημιούργημά τους. Γιατί η δημιουργία είναι συνυφασμένη με την ίδια την ορμή για ζωή. Η ταχύτητα ολοκλήρωσης των κατασκευών ωθεί λοιπόν τους ανθρώπους δίχως να το συνειδητοποιούν στο να φτιάχνουν το ένα σπίτι μετά το άλλο, το ένα κτίριο μετά το άλλο. Έτσι γεμίζουμε με απίστευτα επιταχυνόμενο ρυθμό τον πλανήτη με νέα κτίρια, νέες πόλεις. Ας σκεφτούμε τι συμβαίνει στα ελληνικά νησιά που κτίζονται συνέχεια κινδυνεύοντας να γίνουν πόλεις σε μέγεθος νησιών. Ας αναλογιστούμε τις νέες μητροπόλεις της Ασίας που ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια από το πουθενά μέσα σε ελάχιστες δεκαετίες. Αυτά είναι φαινόμενα κατακλυσμιαία που δεν τα έχει ξανά αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα στο παρελθόν. Πρέπει ως κοινωνία να σταματήσουμε για λίγο να «τρέχουμε» και να σκεφτούμε τι κάνουμε πριν να είναι αργά.

Η οικοδομική πρακτική πιστεύω πως πρέπει να επιβραδυνθεί δημιουργικά αλλά και απολαυστικά. Οφείλουμε και οι αρχιτέκτονες και οι εργοδότες μας να εξαντλούμε την δημιουργική μας ορμή σχεδιάζοντας, μελετώντας προσεκτικά, δίνοντας στον εαυτό μας άπλετο χρόνο για να σκεφτούμε, να οραματιστούμε και να εμπνευστούμε, επιδιώκοντας την τελειότητα στο έργο που θα παράγουμε. Τι νόημα έχει πια να φτιάχνουμε απειράριθμα μέτρια κτίρια; Η αρχιτεκτονική πρέπει να πάψει να είναι μια λαίμαργη, βιαστική, πρόχειρη, οικοδομική πρακτική που τελικά σπέρνει κτίρια κουφάρια και οικοδομικά σκουπίδια σε ολόκληρο τον πλανήτη εξανεμίζοντας το φυσικό τοπίο και τις πολύτιμες πρώτες ύλες.

Επίσης πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως η αντίληψη σύμφωνα με την οποία όσο πιο μεγάλος είναι ένας χώρος τόσο το καλύτερο είναι μια ιδέα που προέρχεται από παλιότερες γενιές, στερημένες σε χώρο—ας σκεφτούμε πως ως πρόσφατα πολυμελείς οικογένειες ζούσαν σε ένα δωμάτιο. Μοιάζει με την βουλιμία των γενεών που πέρασαν όπως λέμε γλαφυρά «την πείνα της κατοχής». Ο μεγάλος χώρος προσέφερε επίσης απόλαυση στους ανθρώπους σε εποχές που το εξωτερικό περιβάλλον ήταν αφιλόξενο. Τα παλάτια, οι πύργοι και τα αρχοντικά γεννήθηκαν ως φρουριακοί σχηματισμοί που προσέφεραν στους ανθρώπους ένα προστατευμένο περιβάλλον μέσα σε μια φύση εχθρική. Σήμερα χάρη στην τεχνολογία έχουμε εξανθρωπίσει τη φύση και χάρη στην εξέλιξη του κράτους και των δικαιωμάτων έχουμε εξανθρωπίσει -σχετικά- την κοινωνία. Δεν κινδυνεύουμε πια όταν ζούμε έξω από τα κτίρια στη φύση και στην πόλη—το αντίθετο! Ερχόμαστε σε επαφή με άλλους και αυτό το οξυγόνο κοινωνικότητας συμβάλλει στην ψυχική και σωματική μας υγεία. Άρα δεν χρειαζόμαστε τεράστια κελύφη γιατί η ίδια η εξωτερικότητα της πόλης και της φύσης είναι ασφαλείς χώροι για να κατοικούμε και μάλιστα μας προσφέρουν πολύ πιο πλούσιες και απολαυστικές εμπειρίες από ένα κτιριακό κέλυφος, όσο πολυτελές και μεγάλο κι αν είναι αυτό. Το υπερμέγεθες σπίτι αντιθέτως συμβάλλει στην απομόνωση και την αποκοπή μας από το κοινωνικό περιβάλλον. Αντί λοιπόν να αναζητούμε τη βιωσιμότητα σε ημίμετρα, η κλιματική κρίση και οι προκλήσεις του καιρού μας μας προσφέρουν τη μοναδική ευκαιρία να ξαναδούμε τον τρόπο ζωή μας με τρόπο ριζοσπαστικό και συνολικό».

Να επανέλθει η αρχιτεκτονική που έχει στο επίκεντρο την έννοια της «γης-μητέρας»
Ο βίαιος εκμοντερνισμός της αστικής ζωής, με όλα τα επακόλουθα του, αναδεικνύει το φλέγον θέμα της επανασύνδεσης της αρχιτεκτονικής με αναγκαία, επιβιωτικά αρχέτυπα – για παράδειγμα, τη σχέση μας με τη φύση, σημειώνει από την πλευρά του ο αρχιτέκτων και επικεφαλής της Potiropoulos+Partners, Δημήτρης Ποτηρόπουλος.
«Αναφέρομαι σε μια αρχιτεκτονική, που όσο αντιφατικό και αν ακούγεται σε συνάρτηση με τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας, επιμένει να αφυπνίσει σχέσεις που λόγω της μηχανοποίησης των διαδικασιών και του σύγχρονου τρόπου ζωής έχουν παραμεληθεί: Η αρχιτεκτονική που εμπεριέχει στη φιλοσοφία της την έννοια της ‘‘γης-μητέρας’’ εστιάζοντας στη σύνδεση του ανθρώπου με τη βιωματική, εμπειρική κατανόηση των πραγμάτων, ειδικότερα όσων συναποτελούν τον φυσικό μας περίγυρο ή προέκτασή του. Ο βιώσιμος σχεδιασμός σε οντολογικό επίπεδο δεν προτείνει επί της ουσίας κάτι ριζικά καινούργιο, αλλά επιστρατεύει διαθέσιμα μέσα για να ανακυκλώσει ήδη αποκτημένη γνώση. Οι ιδέες της προσαρμοστικότητας του σχεδιασμού απέναντι στο κλίμα, στο περιβάλλον, και στην κοινωνία, της αρμονικής συνύπαρξης των μερών σε μια ολότητα, και της απαλλαγής από το ‘‘περιττό’’, είναι γνωστές ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα. Σήμερα, όταν η περιβαλλοντική καταστροφή θέτει σε αμφισβήτηση την κοινή πεποίθηση ότι ο μελλοντικός χρόνος είναι άπειρος, βρισκόμαστε στη χρονική στιγμή που πρέπει κανείς να υποδείξει τέτοιες δυνατότητες υπέρβασης, εκεί όπου η σημερινή λογική συναντάει αδιέξοδα. Ώστε η αρχιτεκτονική να αποτελεί όχημα ευημερίας», επισημαίνει ο κ. Ποτηρόπουλος.

Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός να κοιτάξει πέραν της αειφορίας
Για τη Χρύσα Σταματοπούλου, αρχιτέκτονα και μέλος των Grimshaw Architects, οι προκλήσεις που εγείρονται εξαιτίας της κλιματικής κρίσης είναι τόσο κρίσιμες που όχι μόνο πρέπει να σταματήσουμε να επιβαρύνουμε το περιβάλλον, αλλά να επιστρέψουμε όσα του αφαιρέσαμε.
«Ο πλανήτης και οι πόλεις μας καλούνται να ανταποκριθούν στις μεγάλες αλλαγές και προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σχεδόν καθημερινά πλέον. Ο εκθετικός ρυθμός με τον οποίο αυξάνεται ο πληθυσμός, κυρίως στις πόλεις, απαιτεί αντίστοιχη αύξηση τον υποδομών. Για κάθε σχολείο, νοσοκομείο, δίκτυο μετρό και αεροδρόμιο που έχουμε αυτήν τη στιγμή, θα χρειαστούμε τουλάχιστον τα διπλάσια απλά και μόνο για να ανταποκριθούμε στη βασική ζήτηση. Αντίστοιχα, οι κατοικίες πρέπει να προσαρμοστούν στις σημερινές ανάγκες διαβίωσης, διατηρώντας όμως έναν βαθμό ευελιξίας για μελλοντική αναπροσαρμογή και επανάχρηση.

Επομένως, θα ήθελα να επαναδιατυπώσω την ερώτηση. Σε τι λύσεις μάς οδηγούν όλα όσα μαθαίνουμε καθημερινά για την περιβαλλοντική κρίση;
Τις τελευταίες δεκαετίες οι τεχνολογικές εξελίξεις συνέβαλαν σε γρηγορότερες, φθηνότερες και ίσως ευκολότερες λύσεις στον σχεδιασμό και την κατασκευή. Ο ρυθμός με τον οποίο εξαντλούμε τους φυσικούς πόρους όμως και ο μη βιώσιμος πλέον ρυθμός αλλοίωσης της φύσης πρέπει όχι απλά να επιβραδυνθεί, αλλά να αντιστραφεί. Έτσι λοιπόν ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός θα πρέπει να κοιτάξει πέραν της αειφορίας, όχι μόνο στο να μην ‘‘πληγώσουμε’’ περαιτέρω τη φύση αλλά πώς από εδώ και στο εξής, με κάθε μας επέμβαση, να μπορέσουμε να δώσουμε πίσω σε αυτήν και να επαναφέρουμε χαμένα περιβάλλοντα.
Παλιότερα λέγαμε “να το αφήσεις όπως το βρήκες”. Σήμερα όμως, θα πρέπει να αφήνουμε τον κάθε τόπο καλύτερο από ό,τι τον βρήκαμε».

Ο κεντρικός ρόλος των υλικών
Μια νέα λογική ανάπτυξης πρέπει να ακολουθηθεί προκειμένου, αφενός, να μη σταματήσει η παραγωγή και, αφετέρου, να μην εξαντληθούν οι φυσικοί πόροι που είναι απαραίτητοι για την κατασκευή των έργων, σύμφωνα με τον Δημήτρη Ποτηρόπουλο. «Η μετάβαση στην κυκλική οικονομία αποτελεί βασική διάσταση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Στο πλαίσιο αυτό η αρχιτεκτονική πρακτική οφείλει να υπηρετήσει την κοινωνία με νέα ηθική και συνείδηση και να απαλλαγεί από τα δεσμά μιας άκαμπτης τεχνο-κεντρικής νοοτροπίας και της συνήθως αυτοαναφορικής σχεδιαστικής τάσης που έχουμε οι αρχιτέκτονες. Η διατύπωση προτάσεων που θα σέβονται με έναν ολιστικό τρόπο το περιβάλλον και την κοινωνία συνιστά πλέον κυρίαρχο αίτημα. Oι ιδέες της ολιστικότητας στην αντιμετώπιση των αρχιτεκτονικών ζητημάτων εντοπίζονται σε σχεδιαστικές προσεγγίσεις, οι οποίες συνθέτουν γνώση από τις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες, τα οικονομικά, τις πολιτικές και διοικητικές επιστήμες, και τους τεχνολογικούς κλάδους, βασιζόμενη στην υπόθεση της επιρροής που έχουν στον βιώσιμο σχεδιασμό τα πέντε βασικά στοιχεία: φύση, άνθρωπος, κοινωνία, κελύφη, δίκτυα. Οι εναλλακτικές πηγές ενέργειας, η ανακύκλωση, η επανάχρηση, η βιώσιμη συνεργασία της αρχιτεκτονικής σκέψης με τις κοινωνικές και υλικοτεχνικές παραμέτρους, η επανασύνδεση της ζωής μας με τη φύση, αποτελούν σήμερα κεντρικό ζητούμενο στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά της, η Χρύσα Σταματοπούλου θεωρεί την κυκλική οικονομία και την τεχνολογία ως τον συνδετικό ιστό των πόλεων, ως πολύπλοκων συστημάτων.
«Πριν εξετάσουμε τα υλικά και την τεχνολογία, πιστεύω ότι είναι σημαντικό να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να εξετάσουμε το ευρύτερο πλαίσιο, γιατί πολλές είναι οι φορές που εστιάζουμε στο δέντρο αντί για το δάσος. Ας λάβουμε υπόψη επίσης την τέταρτη διάσταση, τον χρόνο. Οι άνθρωποι, εξ ορισμού, συνηθίζουμε να προβλέπουμε το μέλλον με βάση τον δικό μας χρονικό κύκλο.
Αντίθετα, οι πόλεις είναι ζωντανοί οργανισμοί που υπήρχαν πριν από τη γέννησή μας και θα συνεχίσουν να υπάρχουν και μετά από εμάς. Εξελίσσονται, ωριμάζουν, γηράσκουν και αναγεννούνται, παρά το γεγονός ότι μπορεί να μας φαίνεται πως όλα παραμένουν στατικά. Στην ουσία, η κυκλική οικονομία αναδεικνύεται ως ένα εργαλείο που μπορεί να συνδέσει όλα αυτά.
Ερωτήσεις όπως: Ποιες είναι οι τυπολογίες κτιρίων που χρειαζόμαστε και σε τι αριθμό ώστε το αστικό περιβάλλον να διατηρεί μία ισορροπία; Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία ώστε να μειώσουμε την ποσότητα των υλικών και της ενέργειας που απαιτούνται στην κατασκευή και λειτουργία αυτών των κτιρίων; Μπορούμε να μετατρέψουμε τα παράγωγα του κτισμένου περιβάλλοντος σε προϊόντα; Και σε συνάρτηση με τον χρόνο, μπορεί αυτή η ευθεία γραμμή από την παραγωγή στην κατανάλωση και τα απόβλητα να μετατραπεί σε ένα κλειστό κύκλωμα ώστε να επιτευχθεί μια συνεχής ροή;
Κάπου εκεί βρίσκεται η λύση σε πολλές από τις σημερινές προκλήσεις της καθημερινής ζωής!» τονίζει η αρχιτέκτων των Grimshaw Architects.

Η βιώσιμη αρχιτεκτονική στην πράξη
Μπορούν όμως όλες αυτές οι ιδέες να βρουν πρακτικό πεδίο εφαρμογής; Γιατί, το πιο σημαντικό για την ίδια την αρχιτεκτονική είναι να αποδείξει προς πάσα κατεύθυνση πως μπορεί όχι μόνο να προτείνει εναλλακτικές διαδρομές και τρόπους σκέψης, αλλά και πώς μπορεί να τις εφαρμόσει αναλαμβάνοντας τον ηγετικό ρόλο που της αξίζει.
Noida Airport, από τους Grimshaw Architects
Οι αρχές της βιωσιμότητας και της αειφορίας είναι χαραγμένες στο DNA των Grimshaw, επισημαίνει η Χρύσα Σταματοπούλου. Το Noida Airport στο Νέο Δελχί, κατά την ολοκλήρωσή του, όπως αναφέρει η αρχιτέκτων, θα είναι το πρώτο net-zero energy rated αεροδρόμιο και το πιο «πράσινο» αεροδρόμιο στην Ινδία, σκοράροντας τέσσερις από τους στόχους του Indian Green Building Council συμπεριλαμβάνοντας το IGBC New Building Platinum. «Το αεροδρόμιο έχει σχεδιαστεί με προτεραιότητα τον επιβάτη, δημιουργώντας ένα οικείο περιβάλλον, με κύριο χαρακτηριστικό την ινδική φιλοξενία και συγκεκριμένα τη γεωγραφική του θέση, ενσωματώνοντας την τοπική κουλτούρα και το φυσικό περιβάλλον της περιφέρειας Utter Pradesh. Αυτή η προσέγγιση είναι βασική κατεύθυνση σε όλα τα έργα που αναλαμβάνουμε», υπογραμμίζει.

Layers Villa, από την Potiropoulos+Partners
«Δεν χρειαζόμαστε νέα, μεγάλα, ‘’υπερσχεδιασμένα’’ κτίρια και συγκροτήματα στις πόλεις. Πράσινο χρειαζόμαστε», τονίζει ο Δημήτρης Ποτηρόπουλος φέρνοντας το Layers Villa ως ένα από τα παραδείγματα έργων βιώσιμης αρχιτεκτονικής της Potiropoulos+Partners. «Η ίδια η αρχιτεκτονική κοινότητα είναι αναστοχαστική πλέον. Πρέπει να μας απασχολήσει το πώς μπορούμε να φτιάξουμε χώρους που θα κάνουν ευτυχισμένους τους ανθρώπους, με φυσικό φως, καλές συνθήκες υγιεινής, αίσθηση ελευθερίας, με τη φύση παρούσα. Δεν πιστεύω στις εντυπωσιακές χειρονομίες. Στη σύγχρονη εποχή, καθώς απομακρυνόμαστε υπό την πίεση της τεχνολογικής έκρηξης όλο και περισσότερο από τον φυσικό, ή αν θέλετε φυσιολογικό τρόπο ζωής, και ενώ ο ίδιος ο πλανήτης αντιδρά, η αρχιτεκτονική θα πρέπει να κινηθεί προς τα ‘‘πίσω’’, όπως θα έλεγε ο Pallasmaa, προς μία αρχέγονη εικόνα», συμπληρώνει.

Το απόλυτο networking αρχιτεκτονικής και interior design γίνεται στο Costa Navarino

Στο πλαίσιο των business summits, μια πρωτοποριακή ιδέα networking events που έφερε η Boussias Events στην Ελλάδα, παρουσιάζεται το Architecture & Interiors Summit  @ Costa Navarino που θα διεξαχθεί στις 22 και 23 Απριλίου.

Όραμα του Architecture & Interiors Summit  @ Costa Navarino, είναι το optimum experience και τα optima results για τους συμμετέχοντες. C–level στελέχη συνομιλούν σε Β2Β στοχευμένες 15λεπτες συναντήσεις ανταλλάζοντας τεχνογνωσία, εμπειρία, ζητούμενα και λύσεις που προάγουν την on time, on spec and scope, on budget υλοποίηση και παράδοση των έργων.

Το Architecture & Interiors Summit  @ Costa Navarino αποτελεί το απόλυτο exclusive networking event όπου οι decision makers των έργων Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού, Interior και Lighting Design, και οι προμηθευτές του κλάδου θα συνομιλήσουν σε one-to-one επιχειρηματικές συναντήσεις, θα μπορούν να παρακολουθήσουν specially curated discussion panels και keynote presentations, να γνωριστούν από κοντά χτίζοντας life long συνεργασίες και σχέσεις, να ανταλλάξουν εμπειρίες ενώ παράλληλα θα περάσουν χρόνο χαλάρωσης, ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων και γευσιγνωσίες των καλύτερων προϊόντων της ελληνικής γης.
Στο Architecture & Interiors Summit  @ Costa Navarino θα παραβρεθούν Senior Architects, Interior Designers, Lighting Designers, Landscape Architects και στελέχη εταιρειών που υλοποιούν επενδύσεις σε έργα αρχιτεκτονικής, αρχιτεκτονικού φωτισμού και interior design.

Καταξιωμένοι αλλά και πρωτοπόροι δημιουργοί από όλη την Ελλάδα που θα συμμετέχουν -μεταξύ άλλων- στο summit:
• A&M Architects • ARISTIDES DALLAS ARCHITECTS • ASlight Studio • Athens Creative • Costas Gagos Architecture and Design • Danilof light+perception • GRIMSHAW • LandmArch
• K-studio • Makridis Associates • M-AGIOSTRATITIS Architecture + Design • Not a Number Architects • OOAK architects • PIERIS ARCHITECTS • PILA Studio • Potiropoulos+Partners • Urban Soul Project • Vikelas Architects • TAKA+PARTNERS

Μάθετε περισσότερα και δείτε το line-up των συμμετεχόντων: www.navarinoarchitectureinteriorssummit.gr

C3 Residence: Αέρας ανανέωσης στη γειτονιά των Πετραλώνων

Λευκές περσίδες εξωτερικά εξασφαλίζουν την αυτονομία των διαμερισμάτων, ενώ το πράσινο στα μπαλκόνια προσθέτει χρώμα και ζωή στην περιοχή.
Εκτός από τα νότια και τα βόρεια προάστια, που διαχρονικά συγκεντρώνουν την κατασκευαστική δραστηριότητα, υπάρχουν περιοχές στην Αθήνα που αναμορφώνονται χάρη σε καινοτόμες αρχιτεκτονικές δημιουργίες. Μία από αυτές είναι και τα Πετράλωνα, όπου θα κατασκευαστεί η πολυκατοικία C3 Residence. Για να ξεχωρίσει όμως ένα αρχιτεκτόνημα σε μια τέτοια τυπική αθηναϊκή συνοικία, οφείλει να σε κερδίζει τόσο με τον εξωτερικό σχεδιασμό όσο και με την εσωτερική διαρρύθμιση. Η C3 Residence των The Hive Architects το πετυχαίνει σε όλα τα επίπεδα.

Πολυποίκιλη και ανανεωτική
Η πολυκατοικία C3 βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας, στην ιδιαίτερη συνοικία των Πετραλώνων και αφορά σε ένα επταώροφο κτίριο κατοικιών βραχυχρόνιας μίσθωσης. Το κτιριολογικό του πρόγραμμα περιλαμβάνει 8 μικρά διαμερίσματα των 53 τ.μ. και μία μεζονέτα 126 τ.μ. η οποία καταλαμβάνει τα δύο ανώτερα επίπεδα του κτιρίου.
Το έργο έρχεται να ενταχθεί σε μια ζωντανή, εναλλακτική γειτονιά της πόλης με τρόπο που ενισχύει τον πολυποίκιλο χαρακτήρα της, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει την εμπειρία από τους έντονους ρυθμούς και τον ανομοιόμορφο πυκνό ιστό της σύγχρονης Αθήνας.

Η επιδερμίδα του κτιρίου
Η επανάληψη των τυπικών διαμερισμάτων σε όλο το ύψος της πολυκατοικίας και η ανάγκη να δημιουργηθεί μια ιδιαίτερη όψη για την πόλη, οδήγησε στην αντιμετώπιση της επιδερμίδας του κτιρίου ως ένα πλέγμα με κενά και πλήρη. Το λευκό αυτό πλέγμα, αλλού συμπληρώνεται με κλειστούς εσωστρεφείς χώρους, αλλού υποχωρεί δημιουργώντας επίπεδα και χώρους εκτόνωσης οι οποίοι μέσω μεγάλων ανοιγμάτων επικοινωνούν με τους εξωστρεφείς χώρους διημέρευσης.
Σημαντικό στοιχείο της όψης αποτελούν επίσης οι σταθερές λευκές περσίδες, που επιχειρούν να ρυθμίσουν την ιδιωτικότητα του κάθε διαμερίσματος και προσφέρουν κατάλληλες συνθήκες σκιασμού.

Ξεκάθαροι εσωτερικοί χώροι με πράσινο στα μπαλκόνια
Εσωτερικά η διαμερισμάτωση των κατοικιών επιτυγχάνεται με τον σχεδιασμό ενός ξύλινου όγκου που εγκιβωτίζει τους ιδιωτικούς χώρους (υπνοδωμάτιο – λουτρό) αφήνοντας τους χώρους διημέρευσης να οργανωθούν ελεύθερα έξω από αυτό (καθιστικό – κουζίνα).
Στη βελτίωση του μικροκλίματος της κάθε κατοικίας συνεισφέρει η ενσωμάτωση πρασίνου στα μπαλκόνια. Η φύτευση πραγματοποιείται κατά μήκος όλου του εξώστη με αγρωστώδη και αρωματικά φυτά βελτιώνοντας την εικόνα που έχει για την πόλη τόσο ο ένοικος που την παρατηρεί μέσα από την κατοικία του όσο και ο περαστικός που κινείται στη γειτονιά.

Η ομάδα πίσω από το έργο
Αρχιτεκτονικό Γραφείο: The Hive Architects
Αρχιτεκτονική ομάδα: Μιχαήλ Ξηρόκωστας, Θεόδωρος Πανόπουλος, Μυρτώ Χρήστου, Ανθίππη Κατσαρού, Ανδριανός Νοβίτσκι
Μελέτη: 2023
Ημ/νία παράδοσης: Αναμένεται το 2024
Επιφάνεια: 550 m2

Ένα ξενοδοχειακό πρότζεκτ αρχιτεκτονικής και επενδυτικής στρατηγικής

Η περίπτωση του συγκεκριμένου έργου επιβεβαιώνει τη μεγάλη και κομβική σημασία που διαδραματίζει η κατάρτιση και εξειδίκευση των συνεργατών ενός αρχιτεκτονικού γραφείου.

O σχεδιασμός ενός ξενοδοχείου δεν περιορίζεται μόνο στα σχέδια που πρέπει να εκπονήσει ο αρχιτέκτονας. Πολλές φορές πρέπει, έχοντας πρώτα ενστερνιστεί το όραμα του ιδιοκτήτη, να τον ενημερώσει για τον καλύτερο τρόπο υλοποίησης της ιδέας του και από την οπτική του επενδυτή, προκειμένου το έργο να αποτελέσει μια βιώσιμη επένδυση μακροπρόθεσμα.
Αυτή είναι και η περίπτωση του νέου ξενοδοχειακού πρότζεκτ της εταιρείας Morphó Hotel Design στη Σαντορίνη.

Η λύση για περισσότερη δόμηση
«Η ιστορία του συγκεκριμένου project ξεκίνησε όταν ο πελάτης είχε έρθει στα γραφεία μας και συζητάγαμε για το έργο του αρχικά θέλοντας να μας αναθέσει την έκδοση της οικοδομικής άδειας που αφορούσε την εκμετάλλευση του ενός εκ των δύο οικοπέδων που είχε στην κατοχή του», αναφέρει στο Architect η Μαρία Καλεγιώργη, Project Manager της εταιρείας Morphó. Γνωρίζοντας ότι έχει δύο οικόπεδα, εντός και εκτός οικισμού, είχε σαν δεδομένο ότι δεν παράγουν αρκετή δόμηση, οπότε η κατεύθυνση που του είχε δοθεί από άλλα γραφεία ήταν να κάνει δύο ξενοδοχειακές μονάδες συνολικής δόμησης 1.500 τ.μ., συνεπώς δύο οικοδομικές άδειες, δύο reception, δύο εστιατόρια… «Εν ολίγοις, όλα διπλά και κάπως περιορισμένα σε δυναμικότητα λόγω της μη επαρκούς παραγόμενης δόμησης», σημειώνει.

Στη συνέχεια, ακολούθησαν συζητήσεις με τη συνεργαζόμενη ομάδα των μηχανικών της εταιρείας και η Morphó Hotel Design επανήλθε με δύο αντιπροτάσεις ως προς τον βέλτιστο τρόπο που θα μπορούσε να αξιοποιήσει τα οικόπεδα. «Αυτό που πραγματικά αξίζει να σημειωθεί είναι το πόσο σημαντικό είναι οι άνθρωποι που επιλέγουμε να συνεργαστούμε να είναι σαφώς καταρτισμένοι και έμπειροι», τονίζει η κυρία Καλεγιώργη. Η εταιρεία Morphó Hotel Design πρότεινε στον πελάτη αρχικά να γίνει συνένωση των οικοπέδων και συνεπώς να πορευτεί το πρότζεκτ με μία οικοδομική άδεια, καθιστώντας τα εκτός σχεδίου κομμάτια άρτια, άρα εκμεταλλεύσιμα ως προς τη δόμηση. «Ουσιαστικά με αυτή την προσέγγιση εξασφαλίσαμε επιπρόσθετα 1000 τ.μ. δόμησης σε μία οικοδομική άδεια και άρα πολλά περισσότερα τετραγωνικά εκμετάλλευσης σε χώρους φιλοξενίας (δωματίων)», αναφέρει χαρακτηριστικά η Project Manager της εταιρείας, συμπληρώνοντας: «Μιλάμε για μια εντελώς διαφορετική επιχειρηματική ευχέρεια που μέχρι πρότινος δεν γνώριζε πως είχε και πόσο μάλλον ότι ήταν σε θέση να αξιοποιήσει με τα ίδια οικόπεδα».

Brand βγαλμένο από τη φύση
Αυτή η προσέγγιση οδήγησε σε ένα εντυπωσιακό Conceptual Design και Branding, ενσωματώνοντας τη μοναδική μορφολογία της θέσης στην αρχιτεκτονική μελέτη.
Καθώς στο οικόπεδο υφίσταται μια υποτυπώδης διαδρομή όπου διέρχονται γαϊδουράκια, το Branding βασίστηκε σε αυτή την συνθήκη και τόσο στο Brand name όσο και στο Logo του ξενοδοχείου ενσωματώθηκε ως όνος, την αρχαία ελληνική ονομασία του θηλαστικού. Η διαδικασία προχώρησε στην ανάπτυξη μιας πολύπλευρης αρχιτεκτονικής μελέτης και τοποθέτησης, λαμβάνοντας υπόψη τις ξεχωριστές προκλήσεις του εδάφους στη Σαντορίνη. Η έντονη αναγνώριση της φυσικής ομορφιάς του τόπου αντανακλάται στον σχεδιασμό, προσφέροντας άνεση, πολυτέλεια και ανεμπόδιστες θέες στα δωμάτια.

Ως προς τους κοινόχρηστους χώρους, λόγω της έντονης κλίσης του φυσικού εδάφους, οι όγκοι τοποθετήθηκαν σε διαφορετικές στάθμες εν είδει υπόσκαφων κτιρίων δημιουργώντας μια κατακόρυφη κίνηση με διάσπαρτες υπαίθριες συνδέσεις. Κάθε στάθμη εξυπηρετούσε και μια διαφορετική λειτουργία, η οποία παράλληλα εκτονωνόταν και στον αντίστοιχο υπαίθριο χώρο, με κεντρικό στοιχείο σχεδιασμού το υδάτινο στοιχείο, όπου ανακυκλώνεται από μέσα προς τα έξω.

Minimal κομψότητα, αντιθέσεις στην υλικότητα
Στην αρχιτεκτονική πρόταση εντάχθηκαν ποικίλοι τύποι δωματίων προσφέροντας εύρος ανέσεων και επιλογών, ενώ στο design κυριάρχησαν λιτές γραμμές που υπογραμμίζουν την κομψότητα και την πολυτέλεια. Επιλέχθηκε η εφαρμογή τσιμεντοκονίας και terrazzo στις κύριες μεγάλες επιφάνειες καθώς και η ένταξη της μαύρης πέτρας, του μετάλλου και του ξύλου, τα οποία προσέδωσαν την επιθυμητή αίσθηση αντιθέσεων στις υφές των χώρων.Καθώς ο στόχος ήταν και η μέγιστη προσφορά παροχών, στον σχεδιασμό προδιαγράφηκε αίθουσα Luxury Spa και Sauna, Beauty Salon, Γυμναστήριο κ.ά.
«Η παραπάνω προτεινόμενη προσέγγιση αναδεικνύει τη σημασία της εμπειρίας και της δημιουργικής συνεργασίας με καταρτισμένους επαγγελματίες. Το έργο αυτό αποτελεί υπέροχο παράδειγμα του πώς η εξειδικευμένη γνώση και η δημιουργικότητα των αρχιτεκτόνων μηχανικών συνεισφέρουν στη δημιουργία μιας επιτυχημένης αρχιτεκτονικής εμπειρίας αλλά και κερδοφόρας επένδυσης», καταλήγει η κυρία Καλεγιώργη.

ARCUS Luxury Suites: Με ανανεωμένο αφήγημα που δεν ξεχνά το παρελθόν του

Τα κατακόρυφα στοιχεία της νέας πρόσοψης, τα ρευστά όρια του εσωτερικού με το εξωτερικό και η interior ατμόσφαιρα προσκαλούν τον επισκέπτη σε έναν σύγχρονο φιλόξενο χώρο με έντονα συναισθήματα και αναμνήσεις.

Η επικαιρότητα είναι γεμάτη από ανακαινίσεις ξενοδοχειακών χώρων σε όλη την Ελλάδα. Οι ξενοδοχειακές μονάδες, θέλοντας να επιτύχουν ένα μοντέρνο και θελκτικό περιβάλλον για τους πελάτες τους, ανακαινίζουν κατά καιρούς τους εσωτερικούς και εξωτερικούς τους χώρους, προσπαθώντας να παρέχουν μία μοναδική εμπειρία διαμονής. Κάθε χώρος θα πρέπει να έχει τον δικό του χαρακτήρα σχεδιαστικά, ενώ παράλληλα να εναρμονίζεται με το ευρύτερο design του κτιρίου. Τα επίπεδα φυσικού και τεχνητού φωτισμού, η διαμόρφωση του μπάνιου, οι χρωματικές αποχρώσεις στους τοίχους και στα έπιπλα, καθώς και η διαμόρφωση των εστιατορίων και των μπαρ, αποτελούν μερικά μόνο στοιχεία που επηρεάζουν το ύφος ενός ξενοδοχείου.

Ωστόσο, αρκετές φορές απουσιάζει ίσως το σημαντικότερο στοιχείο μιας ανακατασκευής, που δεν είναι άλλο από την ανθρώπινη ιστορία. Οποιοδήποτε κτιριακό έργο, και δη αυτό που είναι άμεσα συνυφασμένο με τη φιλοξενία, πρέπει να διηγείται το δικό του αφήγημα, να προσφέρει τη ζεστασιά των αναμνήσεων, να είναι ένας αληθινός και ζωντανός χώρος, όχι μια απρόσωπη σύζευξη ύλης, χρωμάτων και φωτισμού.
Καλώς ήρθατε, λοιπόν στο ανανεωμένο ARCUS Luxury Suites στην Κάρπαθο, ένα ξενοδοχείο που χάρη στις αρχιτεκτονικές επιλογές των A&M Architects αναδεικνύει την προσωπική ιστορία των ιδιοκτητών με τα χρώματα του Αιγαίου με μια σύγχρονη προσέγγιση.

Η πρόσοψη σε… κίνηση
Τοποθετημένο κατά μήκος του παραθαλάσσιου δημοτικού δρόμου στα Πηγάδια της Καρπάθου, και απέχοντας μόλις 20 μέτρα από την ακτογραμμή, το νέο ξενοδοχείο «ARCUS Luxury Suites» ανοίγει και πάλι τις πόρτες του στους επισκέπτες επιδεικνύοντας μια ανεμπόδιστη θέα στη θάλασσα. Αρχικά κατασκευασμένο το 1990 ως ξενοδοχείο, το κτίριο έχει υποστεί μια ολοκληρωτική ανακαίνιση, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά, υιοθετώντας ένα νέο χαρακτήρα και ταυτότητα. Αρχικά χαρακτηριζόμενο από τα έντονα τοξωτά σχέδια που έφερε στην όψη, το κτίριο εκπέμπει πλέον μια φρέσκια αλλά διαχρονική αύρα, ευθυγραμμιζόμενη απρόσκοπτα με το ανανεωμένο αφήγημα του ξενοδοχείου.

Η «ακατάστατη» δόμηση που καθορίζει το περιβάλλον στην τριγύρω περιοχή υπηρέτησε ως βάση για μια πιο γεωμετρική και δομημένη προσέγγιση, ενσωματώνοντας μια αίσθηση γαλήνης στο συνολικό τοπίο και το παράκτιο πρόσωπο. Κύριο στοιχείο της αρχιτεκτονικής σύνθεσης είναι η αίσθηση κίνησης που επιτυγχάνεται από τη νέα πρόσοψη. Αυτή η αίσθηση διατυπώνεται μέσω των κατακόρυφων στοιχείων που τρέχουν έξω από την πρόσοψη, ακολουθώντας ένα κυματοειδές χάραγμα που αναφέρεται άμεσα στο στοιχείο της θάλασσας. Η ποικιλία της πυκνότητάς τους και η ελαφρά μετατόπιση από όροφο σε όροφο συντελούν στην ενίσχυση της ψευδαίσθησης αυτής της εύθραυστης κίνησης. Οι βεράντες σχεδιάζονται με στόχο να ενισχύσουν τη γλυπτική ποιότητα των κατακόρυφων στοιχείων σε μια αρκετά γεωμετρική προσέγγιση με ανεξάρτητους όγκους που προεξέχουν από την πρόσοψη, εξασφαλίζοντας την ανεμπόδιστη θέα προς τη θάλασσα. Οι πλευρικές κατακόρυφες προβολές ενισχύουν την ιδιωτικότητα των κατοίκων του ξενοδοχείου, προσθέτοντας ένα επιπλέον επίπεδο αξίας στην εμπειρία του χρήστη.

Ο συμβολισμός της τοξωτής εισόδου
Διαφοροποιούμενο από το υπόλοιπο κτίριο, το επίπεδο του εδάφους σχηματίζει μια ενοποιημένη οριζόντια ζώνη, με διαφάνεια και άμεση οπτική επαφή μεταξύ των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων. Τα όρια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού γίνονται ρευστά, επιτρέποντας στο φυσικό φως να λουστεί τις λειτουργίες του ισογείου, δημιουργώντας χώρους που προσκαλούν σε εξερεύνηση. Η είσοδος προστατεύεται από ένα χαρακτηριστικό, τοξωτό προστατευτικό κάλυμμα, το οποίο, σε συνδυασμό με το όνομα του ξενοδοχείου, «ARCUS Luxury Suites», μεταδίδει ένα συμβολικό μήνυμα, καλώντας τον επισκέπτη να εισέλθει στο χώρο και να ανακαλύψει πώς το στοιχείο των τόξων έχει μεταβεί από την αρχική πρόσοψη του κτιρίου στο εσωτερικό του, με εντελώς νέο χαρακτήρα και φρέσκια προσέγγιση.

Οικογενειακές αναμνήσεις και σπιτική ατμόσφαιρα
Με την επιθυμία των ιδιοκτητών για επανασύνδεση με τις πατροπαράδοτες ρίζες τους, η ανακατασκευή του ξενοδοχείου και η έναρξη ενός νέου εστιατορίου στο ισόγειο αντλούν έμπνευση από αγαπημένα αναμνηστικά και συναισθηματικές μνήμες του παρελθόντος και της ζωής τους στο εξωτερικό, μια συγκινητική περιπέτεια που διαπνέει το εσωτερικό με μια εκφραστική αίσθηση νοσταλγίας και σύγχρονης κομψότητας. Κάθε πτυχή του εσωτερικού σχεδιασμού φέρει σημασία, λειτουργώντας ως κανάλι για την έκφραση συναισθημάτων και φιλοδοξιών που συνδέονται με την έννοια της «επιστροφής στο πατρικό σπίτι».

Εξισορροπώντας στοιχεία από την παρελθοντική εποχή με μια φρέσκια οπτική γωνία, ο σχεδιασμός αποτυπώνει με ευκολία την ουσία μίας vintage αισθητικής, χρησιμοποιώντας ζεστές ρετρό αποχρώσεις, κεραμικά πλακίδια που θυμίζουν το Αιγαίο Πέλαγος και επίπλωση που αποδίδει φόρο τιμής στην παραδοσιακή τέχνη. Η σύνθεση ζωντανών χρωμάτων, υφιστάμενων υλικών και λεπτών σχεδίων προάγει μια καλοδεχούμενη ατμόσφαιρα, που πλέκει ένα αφήγημα ρομαντισμού και φιλοξενίας. Από το γοητευτικό μπαρ διακοσμημένο με αποχρώσεις που αντανακλούν το Αιγαίο τοπίο έως τα δωμάτια των επισκεπτών σε κάθε όροφο, ένας εκκεντρικός αλλά συνεκτικός συνδυασμός μίας bohemian κομψότητας καταλαμβάνει την πρώτη θέση, προσδίδοντας γοητεία σε αυτή τη νέα αρχή.

Η ομάδα πίσω από το έργο
Τίτλος: ARCUS Luxury Suites
Τοποθεσία: Πηγάδια, Κάρπαθος
Μέγεθος: 1.125 τ.μ.
Αρχιτεκτονική μελέτη και σχεδίαση:
Μιχάλης Μαυρολέων, Έστα Γεωργαλά, Γεώργιος Νοταράς, Λη Ζυγούρας, Ιωάννα Φλουρή, Αλέξανδρος Πασχαλούδης, Παντελής Τάτσος
Εσωτερικός σχεδιασμός (Interior design): Ολίβια Στάθη, Αθηνά Μητροπούλου, Αθηνά Μωραΐτη
Ηλεκτρομηχανολογική μελέτη (MEP): Σωτήρης Παντελιάδης, Μάριος Κακλαμάνος
3D Visuals: Κατερίνα Παπαμιχάλη, Παναγιώτης Μπερδούσης, Κωνσταντίνος Μαρούλας, Ξένια Λιώδη
Γραφικά: Φανή Φωταράκη
Project Management: Θεοχάρης Σταματιάδης, Μανόλης Ματθαίος, Μάριος Κακλαμάνος, Σωτήρης Θεοδώρου, Ευδοκία Τσάνταλη, Μαρία Καραγιάννη