Πώς το χρώμα ενισχύει την οικολογική διάσταση του κτιρίου και ποια είναι η επιρροή της πανδημίας και της τηλεργασίας στις νέες τάσεις χρωμάτων; Η αρχιτεκτονική είναι το σημείο εκκίνησης όταν θέλουμε να οδηγήσουμε την ανθρωπότητα προς ένα καλύτερο μέλλον είπε κάποτε ο Ελβετός αρχιτέκτονάς Σαρλ-Εντουάρ Ζανρέ-Γκρι, γνωστός ως Λε Κορμπυζιέ, και αναμφισβήτητα το χρώμα συνιστά ένα οργανικό μέρος της αρχιτεκτονικής τέχνης που μεταμορφώνει καταλυτικά τον οπουδήποτε χώρο, προσδίδοντάς του πηγαία δυναμική και αυθεντική ταυτότητα. Από την εποχή του 20ου αιώνα, όπου το μοντέρνο και συμβατό ταυτίζονταν απόλυτα με τις αποχρώσεις του λευκού και του γκρι και τις Ηνωμένες Πολιτείες των αρχών της δεκαετίας του 1960, με τα μπλε και πράσινα χρώματα να κυριαρχούν στη φυλακή του Αλκατράζ λίγο πριν αυτή κλείσει, φτάνουμε στο σήμερα για να διαπιστώσουμε πως ενώ πολλά έχουν αλλάξει το χρώμα παραμένει βασικό εργαλείο σύνθεσης στην εργαλειοθήκη ενός αρχιτέκτονα. Έχοντας ως πολύτιμους συμμάχους τις νέες τεχνολογίες και τα καινοτόμα υλικά που αναπτύσσονται, η σύγχρονη αρχιτεκτονική βάζει την υπογραφή της σε ένα συναρπαστικό και περιβαλλοντικά άρτιο μέλλον, δημιουργώντας οικοδομήματα που αναβλύζουν φως και χρώμα.

Ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια του αρχιτέκτονα
Ο σύγχρονος αρχιτέκτονας επιχειρεί μέσω του χρωματικού σχεδίου να ομορφύνει τον χώρο, ενισχύοντας παράλληλα την ευεξία και την παραγωγική δραστηριότητα του ατόμου. Μία ευρέως διαδεδομένη κατηγοριοποίηση των χρωμάτων είναι αυτή που τα κατατάσσει σε «ζεστά» και «ψυχρά», με αποχρώσεις όπως το κόκκινο, το πορτοκαλί και το κίτρινο να συγκαταλέγονται στις συναρπαστικές και διεγερτικές, ενώ αποχρώσεις σαν το μπλε, το τιρκουάζ και το πράσινο να ταυτίζονται με την ηρεμία και τη χαλάρωση. Η επιλογή του χρώματος στις αρχιτεκτονικές κατασκευές δεν συνδέεται με αυστηρούς κανόνες, εντούτοις οι κύριοι άξονες βάσει των οποίων υιοθετείται ο χρωματισμός των αρχιτεκτονικών στοιχείων είναι η κατασκευή, η λειτουργικότητα, ο συμβολισμός, η ψυχολογία και η διακόσμηση. Το χρώμα συνιστά ένα πολύ σημαντικό εργαλείο στα χέρια του αρχιτέκτονα επειδή έχει τη δύναμη να επηρεάζει τον ψυχικό μας κόσμο, να δημιουργεί συναισθηματική ατμόσφαιρα, να κυριαρχεί στην αρμονική σύζευξη του δομημένου με το αδόμητο, να επιδρά στην αντίληψη μας για το χώρο, ακόμη και να τον τροποποιεί, σημειώνει χαρακτηριστικά ο Ανδρέας Γιοβάνος, Founding Partner και Director στη GNB διευκρινίζοντας πως η χρήση του στην αρχιτεκτονική, αν και οφείλει να σέβεται τις σύγχρονες σχεδιαστικές τάσεις ή τις εποχικές διαφοροποιήσεις, θα πρέπει να αφορά βαθύτερες, διαχρονικότερες και πιο ουσιώδεις ποιότητες και να μην καθορίζεται τόσο πολύ από εφήμερες και πιο επιφανειακές αλλαγές. Ακριβώς όπως τα χρώματα ενός πίνακα ζωγραφικής μπορούν να δημιουργήσουν μια συγκεκριμένη διάθεση, έτσι και τα χρώματα ενός χώρου ή κτιρίου δύνανται να επηρεάσουν βαθιά τον τρόπο που αισθάνονται οι άνθρωποι που τα χρησιμοποιούν, τονίζει η Κίρκη Μαριολοπούλου, Αρχιτέκτονας στην Kipseli Architects, εξαίροντας την ικανότητα των χρωμάτων να μας ταξιδεύουν, να μας ηρεμούν, να μας αφυπνίζουν, να μας χαροποιούν και να μας παρηγορούν. Όταν πριν λίγα χρόνια ταξίδεψα στην Ιαπωνία έπεσε στα χέρια μου ένας οδηγός χρωματικών επιλογών και συνδυασμών για κιμονό, μια εφήμερη ουσιαστικά αρχιτεκτονική σε συνάρτηση με την κάθε εποχή του χρόνου, έτσι ώστε να εντάσσεται χρωματικά στη φύση, εξομολογείται η Αμαλία Κωτσάκη, Αρχιτέκτονας και Καθηγήτρια της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πολυτεχνείου Κρήτης, αποκαλύπτοντας ότι εκείνη τη στιγμή συνειδητοποίησε πως η φύση συνιστά πηγή έμπνευσης χρωματικών συνθέσεων, ως αναφορά σε σχέση με κάθε εποχή του χρόνου αισθητικά αλλά και περιβαλλοντικά. Φύση και τέχνη παραμένουν τα καταλληλότερα πεδία χρωματικών αναζητήσεων για οποιαδήποτε καλλιτεχνική έκφραση και ασφαλώς στην αρχιτεκτονική, σημειώνει. Εδώ το χρώμα διαμορφώνει χώρους αξιομνημόνευτους, νοηματοδοτεί εμπειρίες και λειτουργεί ως ένα μέσο user experience των τριών διαστάσεων, αναφέρει ο Θωμάς Δοξιάδης, Principal στη Doxiadis+, υπογραμμίζοντας πως το χρώμα δημιουργεί και διαμορφώνει το χώρο και το τοπίο ισοδύναμα με τις υφές και υλικότητες, γιατί η δυναμική του επιδρά στις αισθήσεις του ανθρώπινου σώματος. Σύμφωνα με τον επιστήμονα Heinz von Foerster, το περιβάλλον όπως το αντιλαμβανόμαστε είναι δικό μας κατασκεύασμα, μας λέει ο Θωμάς Δοξιάδης εξηγώντας μας πως καθώς το φως αντανακλάται από το περιβάλλον στο ανθρώπινο μάτι, κατασκευάζεται η αντίληψη των χρωμάτων. Μπορεί πράγματι το σώμα μας να κατασκευάζει την αντίληψη του κόσμου που μας περιβάλει, σημειώνει συμπληρώνοντας πως η αρχιτεκτονική, οι τέχνες και το design χρησιμοποιούν το χρώμα για να πλαισιώσουν με μία αντίστροφη διαδικασία το δικό μας κατασκεύασμα, την αίσθηση του χώρου.

Τα κύρια κριτήρια επιλογής των χρωμάτων
Βασικό κριτήριο στην επιλογή των αποχρώσεων των υλικών συνιστά το ύφος που καλούνται να υποστηρίξουν ανά περίπτωση, σημειώνει η Δαρεία Τσαγκαράκη, Αρχιτέκτονας Μηχανικός στη Datsarch, υπογραμμίζοντας πως ενώ υπάρχουν πολλές τάσεις δεν κυριαρχεί κάποια από αυτές έναντι των υπολοίπων. Σαν γενική αρχή ισχύει ότι οι συνδυασμοί των υφών και των αποχρώσεων χρειάζεται να δημιουργούν μία ενιαία συνεπή εικόνα που θα ανταποκρίνεται στον τόπο, στη χρήση-λειτουργία και στην αίσθηση που ζητείται να προσδώσουν, συμπληρώνει. Η επιλογή των χρωμάτων βασίζεται στην επιθυμία του αρχιτέκτονα να αναδείξει συγκεκριμένους χώρους ή αρχιτεκτονικά στοιχεία διεγείροντας τις αισθήσεις και προκαλώντας συναισθήματα, δηλώνει στο Architect η Κίρκη Μαριολοπούλου, αποκαλύπτοντάς μας πως για την Kipseli Architects, το χρώμα είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο του σχεδιασμού, συνδεδεμένο άμεσα με την ψυχοαισθητική εμπειρία του χώρου. Η παλέτα των χρωμάτων που χρησιμοποιείται κάθε φορά βασίζεται στο αρχιτεκτονικό αφήγημα του εκάστοτε έργου και ανάλογα με το «πρόβλημα» που καλούμαστε να επιλύσουμε, καθώς και με την ατμόσφαιρα που θέλουμε να δημιουργήσουμε επιλεγούμε και τα αντίστοιχα χρώματα, μας εξηγεί.

Η σχέση του θερμού με το ψυχρό, του φωτεινού με το σκιώδες, οι εναλλαγές του φωτός πάνω στις επιφάνειες του χώρου, η συσχέτιση με τα γειτονικά χρώματα και η αρμονική συνεργασία τους και άλλα παρόμοια θεμελιώδη ερωτήματα έχουν μεγαλύτερη προτεραιότητα στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, τονίζει ο Αντρέας Γιοβάνος. Το χρώμα ως αρχιτεκτονικό στοιχείο αντιπροσωπεύει τις ανάγκες – τάσεις κάθε εποχής και στον τοίχο γίνεται παλίμψηστο των εποχών που έζησε το κτήριο, σημειώνει ο Δημήτρης Γιαννίσης, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Π. Πατρών πληροφορώντας μας πως στρώσεις από μπογιά καλύπτουν περασμένες αντιλήψεις για το χρώμα και τον χώρο ενώ το λευκό, ως μια ουδέτερη απόχρωση συνώνυμη του φωτεινού που αναδεικνύει τη καθαριότητα και συγγενεύει με την αποστείρωση, καθίσταται συνειδητή επιλογή στην αρχιτεκτονική του σήμερα. Θυμίζει την εποχή που τα γεμάτα χρώμα νησιά ασβεστώθηκαν για λόγους καταπολέμησης των μικροβίων και τελικά ομοιογενοποιήθηκαν, παρατηρεί, συμπληρώνοντας πως το άσπρο ως χρωματική ουσία χαρακτηρίζεται ‘άχρωμο’, και ο λευκός χώρος μετατρέπεται σε καμβά για να χρωματιστεί από τη ζωή που φιλοξενεί. Δεν είναι τυχαίο που στις μέρες μας αντικείμενα και έπιπλα αποκτούν έντονη πολυχρωμία, ζωηρεύοντας τον χώρο, αφού σε μεγάλο βαθμό η δύναμη του χρώματος μετατοπίζεται από τις επιφάνειες στα αντικείμενα, σχολιάζει.

Οι φετινές χειμερινές τάσεις στο χρώμα
Οι φετινές χειμερινές τάσεις στο χρώμα κυμαίνονται σε θερμούς τόνους, κυρίως σε σκούρες αποχρώσεις, επισημαίνει η Ζωή Αντωνιάδη, Αρχιτέκτων Ε.Μ.Π. και ιδρύτρια στην Archzone. Η εναρμόνιση της αρχιτεκτονικής με το φυσικό περιβάλλον ή η διαφοροποίησή της αποτελεί κυρίαρχο στοιχείο ενώ συγχρόνως η γεωμετρία αναδεικνύεται και τονίζεται κατάλληλα πέρα από το χρώμα, με τις ανάλογες υφές και τεχνοτροπίες, αναφέρει σημειώνοντας πως οι αδρές ή λείες επιφάνειες με το φυσικό ή τεχνητό φωτισμό δημιουργούν ολοκληρωμένο αποτέλεσμα. Το χειμώνα υπάρχει η αναζήτηση της θαλπωρής στον χώρο, μας εξηγεί η Ιωάννα Καζελίδου, Αρχιτέκτων μηχανικός, lighting designer στο Αρχιτεκτονικό γραφείο 4 διαστάσεις, υπογραμμίζοντας πως πρωταγωνιστούν ζεστές αποχρώσεις, που θα αναδειχτούν από τον ατμοσφαιρικό φωτισμό και το φωτισμό της φλόγας των τζακιών, καθώς και παλέτες γήινων χρωμάτων. Υφές σε υφάσματα και ταπετσαρίες ενισχύουν μια εμπειρία που προκαλεί την τάση ¨προς τα μέσα¨ και προστασία από τις καιρικές συνθήκες, προσθέτει. Το χρώμα της χρονιάς για το 2023 είναι το 0107 Prosperity, ένα αριστοκρατικό, σκούρο σκονισμένο ροζ, που συνδυασμένο με υπόλευκους, φυσικούς τόνους και υλικά προσφέρει μια πιο boho και ζεστή ατμόσφαιρα (0355 Twinkle Twinkle, 0197 Thislte Gray), μας λέει η Αθηνά Κυπραίου, Chief Colorist & Colorlab Supervisor, στη VITEX S.A. ενώ για ένα πιο έντονο αποτέλεσμα, μας ενθαρρύνει να τολμήσουμε τον συνδυασμό με πιο ζωηρές αποχρώσεις και γεωμετρικά σχέδια (0376 Bleached Meadow, 0793 Motherland).

Οι αποχρώσεις των υλικών σε συνάρτηση με την οικολογική διάσταση του κτιρίου
Η οικολογική διάσταση στη χρήση των υλικών είναι ένα θέμα που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, δηλώνει στο Architect η Δαρεία Τσαγκαράκη. Οι αποχρώσεις τους μπορούν να συνδεθούν με θέματα κατανάλωσης ενέργειας, πχ σκούρες αποχρώσεις στα κελύφη των κτιρίων θερμαίνονται περισσότερο το καλοκαίρι, μας πληροφορεί διευκρινίζοντας ωστόσο πως η συνθήκη αυτή δεν συνιστά μονοσήμαντο κριτήριο. Πράγματι, οι δονήσεις των χρωμάτων φαίνεται να επηρεάζουν εκτός από την ψυχολογία και την φυσιολογία μας. Μάλιστα, όπως έχει διαπιστωθεί, αισθανόμαστε μέχρι και 2 βαθμούς πιο χαμηλή ή υψηλή θερμοκρασία, ανάλογα με τα χρώματα που μας περιβάλλουν, κάτι που σημαίνει πως επιλέγοντας τους κατάλληλους συνδυασμούς χρωμάτων και υλικών “ζεσταίνουμε” ή “δροσίζουμε” έναν χώρο, επιτυγχάνοντας παράλληλα οικονομία στη θέρμανση ή την ψύξη του.

Το χρώμα και οι διάφορες τεχνοτροπίες που χρησιμοποιούνται, αποτελώντας ουσιαστικά την επιδερμίδα, την εξωτερική προστατευτική μεμβράνη του κτιρίου που συνδιαλέγεται άμεσα με το φυσικό περιβάλλον, έχουν καταλυτικό ρόλο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με διττό τρόπο, ενεργητικό και παθητικό: τόσο ως προς την ίδια του τη σύσταση, όσο και ως προς την προστατευτική/ανακλαστική του δύναμη, μας λέει ο Αντρέας Γιοβάνος, επισημαίνοντας πως οποιαδήποτε επιλογή ως προς αυτούς τους παράγοντες αφήνει το αποτύπωμά της με μη αναστρέψιμο τρόπο στο περιβάλλον. Σύμφωνα με τη Ζωή Αντωνιάδη, η τεχνολογία των χρωμάτων επέφερε σημαντικές βελτιώσεις όσον αφορά την οικολογική διάσταση. Η σύσταση των χρωμάτων έχει συμμορφωθεί βάσει κανονισμών, ελαχιστοποιώντας τις επικίνδυνες ουσίες για τον άνθρωπο και το περιβάλλον ενώ παράλληλα η αντιμικροβιακή σύσταση, που κατά τη διάρκεια της πανδημίας έγινε απαραίτητη, συμβάλει στην αύξηση της υγιεινής χώρων, μας εξηγεί.

Όσον αφορά τις βαφές και τα βερνίκια υπάρχουν πολλά προϊόντα στην αγορά που εμπεριέχουν λιγότερες βλαβερές για την υγεία ουσίες, που είναι διαπνέοντα, που βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα στους εσωτερικούς χώρους, κλπ. επιβεβαιώνει η Δαρεία Τσαγκαράκη. Επιπλέον, η αύξηση της αντοχής των χρωμάτων στο χρόνο μειώνει το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα και πολλαπλασιάζει τον χρόνο ζωής, συμβάλλοντας στην αειφορία του κτιρίου, σημειώνει η Ζωή Αντωνιάδη. Λόγω της πανδημίας έχουμε όλοι περάσει περισσότερη ώρα στο σπίτι μας ή και εργαζόμαστε σε αυτό, κάτι που επιτάσσει το καταφύγιό μας να είναι φρέσκο και αναζωογονητικό, αναφέρει η Αθηνά Κυπραίου, Chief Colorist & Colorlab Supervisor, στη VITEX S.A., ενημερώνοντάς μας πως λαμβάνοντας υπόψη την κυκλική οικονομία και την αειφόρο δόμηση, η VITEX σχεδίασε και πιστοποίησε σειρά προϊόντων που συμμορφώνονται με το σύστημα αξιολόγησης πράσινων κτιρίων LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) που είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο σύστημα για τον σχεδιασμό, κατασκευή, διαχείριση και συντήρηση βιώσιμων ή “πράσινων” κτιρίων υψηλής απόδοσης, με εφαρμογή σε υφιστάμενα και νέα κτίρια όλων των κατηγοριών (γραφεία, ξενοδοχεία, οικίες κ.ά).

Τηλεργασία: Η χρωματική επανάσταση της νέας συνθήκης
Η εμπειρία της πανδημίας και ο εγκλεισμός που επιβλήθηκε δημιούργησαν την ανάγκη για μία αυτόνομη διαβίωση που διευκολύνει την περιορισμένη επαφή με τον εξωτερικό κόσμο, παρατηρεί η Άννα Μαρία Χατζή, Αρχιτέκτονας Εσωτερικών Χώρων στο γραφείο Mas Architects. Όπως σημειώνει η κατοικία εξελίχθηκε σε έναν πολύπλευρο χώρο, ενσωματώνοντας εκτός από τους χώρους της παραδοσιακής κατοίκησης και χώρους εργασίας, εκπαίδευσης, ψυχαγωγίας, εκγύμνασης κλπ. Η νέα αυτή συνθήκη αντιστοιχεί σε μία παλέτα χρωμάτων πιο πλούσια τόσο σε τόνους όσο και σε αντιθέσεις, μας λέει υπογραμμίζοντας πως ο χώρος διακρίνεται λειτουργικά αλλά και χρωματικά σε μικρότερες ενότητες που η καθεμία εξυπηρετεί διαφορετικές ανάγκες. Η κάθε ενότητα προσφέρει μία άλλη αίσθηση και εμπειρία και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο ο χρήστης αντιλαμβάνεται κάθε χώρο, συμπληρώνει επισημαίνοντας πως στο σύνολο τους οι ενότητες συγκροτούν μια χωρική ακολουθία που «αφηγείται» την προσωπική, «πολύχρωμη» ιστορία του κάθε ανθρώπου.

Ο χώρος εργασίας με την τηλεργασία αποτελεί απαραίτητο πλέον τμήμα της κατοικίας και προσαρμόζεται στην ιδιοσυγκρασία του εκάστοτε χρήστη όσον αφορά τα υλικά και τις χρωματικές παλέτες, τονίζει η Δήμητρα Τσαγκαράκη, προσθέτοντας πως οι τάσεις αλλάζουν συνεχώς και υπάρχουν πολλαπλές προτάσεις, όπως για παράδειγμα το χρώμα “Very Peri” που συνιστά την πρόταση της Pantone για το 2022. Στην καραντίνα ο καθένας σαν ‘αρχιτέκτονας’ του εαυτού του ξαφνικά και απότομα αναγκάστηκε να μετατρέψει τον χώρο της οικίας, τον χώρο της οικογένειας -που έχει σχεδιαστεί και υπάρχει για να είναι ο χώρος της προσωπικής ζωής- σε χώρο εργασίας και κοινωνικής ζωής, που αντικατέστησε ακόμα και τον δημόσιο χώρο παρατηρεί η Ιωάννα Καζελίδου, διευκρινίζοντας πως ό,τι «χάθηκε» από την εμπειρία της κοινωνικής ζωής και την εμπειρία με την πόλη και τη φύση, αναζητήθηκε μέσα στον χώρο της οικίας. Παρατηρήθηκε η ανάγκη για χώρους πιο ζεστούς και πιο πολύχρωμους, σε σχέση με την τάση για μινιμαλιστικούς, λευκούς και πιο ουδέτερους χώρους, που κυριαρχούσαν πριν την καραντίνα, μας λέει συμπληρώνοντας πως αποχρώσεις του μπλε αλλά και γήινες, με διαφορές στις τονικότητες, προκαλούν το ενδιαφέρον στο χώρο χωρίς να χάνεται, μέσα από έντονες αντιθέσεις, η αίσθηση της ηρεμίας και της ασφάλειας. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας υπήρξε έντονη δραστηριότητα για αλλαγή χρωμάτων κυρίως σε οικίες, τονίζει η Ζωή Αντωνιάδη, σημειώνοντας πως επιβεβαιώθηκε για μία ακόμη φορά η αίσθηση ανανέωσης και η θετική επιρροή στην ψυχολογία του χρήστη, που προσφέρει το χρώμα. Η περίοδος της πανδημίας άλλαξε ριζικά την καθημερινότητα και τις ανάγκες μας, όμως μας βοήθησε να καταλάβουμε πως το σπίτι μας είναι το καταφύγιό μας, ο χώρος που μας ηρεμεί και μας γαληνεύει, το δίχτυ προστασίας μας, σχολιάζει η Ελένα Καραβασίλη, Strategy & Innovation Advisor στην KRAFT Paints.

Η νέα ανάγκη που γεννήθηκε σε όλους μας είναι η δυνατότητα να ζούμε καλύτερα στο σπίτι μας, να έρθουμε σε επαφή με τον εαυτό μας και να φροντίσουμε το περιβάλλον μας, προσθέτει αναφέροντας πως αυτή η wellbeing τάση, εμπνέει και το interior design μέσα από την αναζήτηση χρωμάτων που προκαλούν ηρεμία αλλά και αειφόρων υλικών που σέβονται τον πλανήτη μας. Όπως μας πληροφορεί, τα προϊόντα της KRAFT Paints, διαθέτουν πιστοποιήσεις όπως Eurofins – Indoor Air Comfort, EPD και Ecolabel που πιστοποιούν το χαμηλό αποτύπωμα τους και την συνεισφορά τους στην υγιεινή ατμόσφαιρα του σπιτιού. Οι χώροι στρέφονται προς τη ζεστασιά και την άνεση, αφού πλέον το σπίτι είναι και χώρος εργασίας, ψυχαγωγίας, εκπαίδευσης, συμπληρώνει. Τα χρώματα που επικρατούν είναι απαλά και ήρεμα, όπως τα neutrals, το muted μοβ, ή τα ζεστά κίτρινα ενώ το Χρώμα της Χρονιάς 2023, το KR2045 Sands of Time από την παλέτα KRAFT Inspired Collection, μετουσιώνει μέσα από τις κίτρινες αποχρώσεις του την πολυπλοκότητα της άμμου και τη δυναμικότητα του χρόνου, μεταμορφώνοντας κάθε χώρο σε ένα καλειδοσκόπιο φωτός, ζεστασιάς και αισιοδοξίας, καταλήγει η Ελένα Καραβασίλη.

Γήινες αποχρώσεις και φυσικά υλικά στα γραφεία της μεταπανδημικής περιόδου
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας και του εγκλεισμού μας στο σπίτι, η αρχιτεκτονική μέσω της σωστής χρήσης του χρώματος θα μπορούσε να έχει ακόμα και ψυχοθεραπευτική δράση συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ψυχική υγεία και ευεξία των ανθρώπων μας λέει η Κίρκη Μαριολοπούλου, συμπληρώνοντας πως πιθανόν για αυτόν ακριβώς τον λόγο η μετά-πανδημική εποχή να απαιτήσει μια μεγάλη αλλαγή στην αρχιτεκτονική σύνθεση, προς μια πιο πολύχρωμη, ολιστική και βιώσιμη αρχιτεκτονική. Η συνθήκη της τηλεργασίας κατά την περίοδο της πανδημίας επαναπροσδιόρισε τις ανάγκες και τις προσδοκίες που υπάρχουν από τους χώρους γραφείων, επιβεβαιώνει ο Τάσος Γεωργαντζής, Αρχιτέκτων και Επικεφαλής του γραφείου Urban Soul Project διευκρινίζοντας πως με δεδομένη την πρόθεση πολλών υπαλλήλων να εξακολουθήσουν να εργάζονται από το σπίτι τους, οι εταιρείες μπήκαν σε μία διαδικασία ανασχεδιασμού των γραφείων τους ώστε να καταστούν όχι μόνο πιο ελκυστικά αλλά και ουσιαστικά πιο φιλικά για τους εργαζόμενους.

Ειδικότερα, στους χώρους γραφείων που σχεδιάζονται μετά την πανδημία κυριαρχούν γήινα χρώματα και φυσικά υλικά, μας ενημερώνει αποκαλύπτοντας πως η παλαιότερη στρατηγική εφαρμογής έντονων, θερμών χρωμάτων, τα οποία αποτύπωναν το δυναμισμό της εταιρικής ταυτότητας σταδιακά εγκαταλείπεται και στη θέση τους χρησιμοποιούνται χρώματα που αντλούνται από τη φύση, ώστε να δημιουργείται ήρεμο και φιλόξενο περιβάλλον. Η πανδημία που τόσο βίαια εισήλθε στη ζωή όλων και η τηλεργασία ως αποκύημα της, έχουν επηρεάσει τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό ως προς την επαναδιαπραγμάτευση της σχέσης του ιδιωτικού με τον δημόσιο χώρο και την επίδραση της κοινωνικής απομόνωσης στην ψυχολογία των ανθρώπων, παρατηρεί ο Αντρέας Γιοβάνος, εκφράζοντας ωστόσο την άποψη πως η ζωή θα επανέλθει σταδιακά στους ρυθμούς της προ πανδημίας εποχής και πως θα είναι μικρό και παροδικό το αποτύπωμα που θα αφήσουν οι βίαιες προσαρμογές που κάναμε.