Ο Εμμανουήλ Μπόγρης μας μεταφέρει πέντε μαθήματα που διδάχτηκε ως αρχιτέκτονας από την μέχρι σήμερα διαδρομή του στον χώρο της ανάπτυξης λογισμικών SaaS (Software as a Service).
Η μέχρι σήμερα πορεία μου στον χώρο της ανάπτυξης λογισμικών SaaS δεν επηρέασε μόνο τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι την τεχνολογία˙ επαναπροσδιόρισε ουσιαστικά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζω τον ρόλο μου ως αρχιτέκτονας και επικεφαλής ομάδας. Και, τελικά, τον τρόπο με τον οποίο μεγιστοποιώ την αξία που λαμβάνει ο εντολέας των EB/ARCHITECTS.
Μάθημα 1: «Η Μνήμη Εργασίας είναι το bottleneck της σκέψης μας» Cognitive Load Theory
Παρατηρώ ότι εμείς οι αρχιτέκτονες αντιμετωπίζουμε συχνά την τεχνολογία με μια σχεδόν ενστικτώδη επιφύλαξη, σαν να απειλεί τη δημιουργικότητά μας. Στον κόσμο του λογισμικού, όμως, κάθε τεχνολογικό εργαλείο αξιοποιείται με στόχο τη μείωση του Άχρηστου Γνωστικού Φόρτου (Extraneous Cognitive Load) που προκαλούν η κακή οργάνωση και οι περιττές πληροφορίες. Εκεί, ο χρόνος και η προσπάθεια επενδύονται στη διαμόρφωση και εξέλιξη της Ιδέας – όχι στις «χειρωνακτικές» και χρονοβόρες εργασίες παρουσίασης που περιορίζονται από τις ατομικές δεξιότητες. Το computational design για την επίλυση σύνθετων αρχιτεκτονικών ζητημάτων και το GenAI για τη διαλογική οπτικοποίηση της Κεντρικής Ιδέας αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα μεταφοράς αυτής της νοοτροπίας στον χώρο της Αρχιτεκτονικής.
Μάθημα 2: MVP & Pivot
Οι δημιουργοί λογισμικού θα θέσουν την πρώτη λειτουργική εφαρμογή της ιδέας τους (MVP: Minimum Viable Product) στην κρίση του «πελάτη» τους όσο πιο σύντομα γίνεται, ώστε να δεχτούν κριτική πριν επενδυθεί δυσανάλογα μεγάλη προσπάθεια. Αν διαπιστωθεί ότι οι πραγματικές ανάγκες του χρήστη δεν ευθυγραμμίζονται με τις δικές τους παραδοχές, θα αναθεωρήσουν πλήρως την αρχική τους ιδέα. Το “Pivot”, όπως αποκαλείται στον κόσμο του software development αποτελεί μια υπενθύμιση για εμάς, τους Αρχιτέκτονες, ότι στο τέλος της ημέρας είμαστε εμείς που υπηρετούμε το όραμα του εντολέα μας – όχι το αντίθετο.
Μάθημα 3: Burndown Chart / Διαγραμμα Κατανάλωσης Πόρων
Οι υπεύθυνοι ανάπτυξης λογισμικού είναι πολύ πιο αυστηροί από εμάς όσον αφορά στην εντός προϋπολογισμού διαχείριση του χρόνου και του χρήματος που καταναλώνουν για την παραγωγή των παραδοτέων τους.
Η πειθαρχημένη προσέγγισή τους εκφράζεται με το Burndown Chart, ένα διάγραμμα κατανάλωσης πόρων που παρακολουθείται τακτικά και δεν επιτρέπεται να περάσει ποτέ το όριο της εξάντλησης.
Στην πράξη: δεν προσθέτεις καύσιμο όταν ξεμείνεις, σχεδιάζεις για να μη ξεμείνεις ποτέ.
Μάθημα 4: Νόμος του Parkinson: “Η εργασία θα καταλάβει όλο τον διαθέσιμο χρόνο.”
Οι επιχειρηματίες της τεχνολογίας γνωρίζουν ότι η επιτυχία τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον σωστό συγχρονισμό και την έγκαιρη διάθεση του προϊόντος τους στην αγορά, πριν ο ανταγωνισμός τους προσπεράσει ή μια νέα τεχνολογία αποδυναμώσει το αφήγημά τους. Το real estate μπορεί να μη βιώνει την ίδια ένταση, ωστόσο παραμένει εκτεθειμένο σε κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές και τεχνολογικές μεταβολές. Γι’ αυτό και το κτιριακό έργο πρέπει να μελετηθεί, να κατασκευαστεί και να παραδοθεί το ταχύτερο δυνατό, πριν οι ανάγκες που το γέννησαν καταστούν λιγότερο επίκαιρες ή οι οικονομικές παραδοχές της επένδυσης εκτεθούν σε κινδύνους που αρχικά δεν ήταν ορατοί λόγω της χρονικής απόστασης.
Μάθημα 5ο: Νόμος του Conway:
“Οι οργανισμοί που σχεδιάζουν συστήματα είναι δεδομένο ότι θα παράγουν σχέδια που αποτελούν αντίγραφα των δομών επικοινωνίας αυτών των οργανισμών.”
Οι software developers έχουν κατανοήσει εδώ και χρόνια ότι η απόδοση ενός συστήματος εξαρτάται άμεσα από τη συλλογική επίδοση των ομάδων που το δημιουργούν: από τον τρόπο δηλαδή που αυτές οργανώνονται, επικοινωνούν και συνεργάζονται. Οι κάθετες, ιεραρχικές δομές που κυριαρχούν στη δική μας βιομηχανία θεωρούνται πλέον ανεπαρκείς και παρωχημένες στον χώρο του software.
Στον χώρο μας, η δυναμική μιας μελετητικής ομάδας συχνά μετριέται από τον αριθμό των μελών της. «Πόσοι αρχιτέκτονες εργάζονται στο γραφείο σας;» είναι συνήθως η πρώτη ερώτηση που ακούω όταν συζητώ με έναν υποψήφιο εντολέα. Στην τεχνολογία, όμως, γνωρίζουν πολύ καλά ότι η προσθήκη ανθρώπινου δυναμικού σε ένα καθυστερημένο έργο το καθυστερεί ακόμη περισσότερο (Brooks’s Law, The Mythical Man-Month, 1975).
Οι πιο σύγχρονες προσεγγίσεις οργάνωσης ομάδων προτείνουν δυναμικούς, μη ιεραρχικούς ρόλους, οι οποίοι αντικατοπτρίζουν τον φυσικό τρόπο συνεργασίας των επαγγελματιών όταν επιδιώκουν υψηλή συλλογική επίδοση (Team Topologies: Stream-Aligned, Enabling, Platform & Complicated-Subsystem Teams).
Επίλογος
Η διαδρομή μου στο software develop-ment με διδάσκει πως τα ανθεκτικά συστήματα χτίζονται όπως και η σωστή αρχιτεκτονική: πάνω σε καθαρές δομές και συνεργασία χωρίς τριβές. Πάνω σε αυτήν τη βάση συνεχίζουμε πλέον και τη διαδρομή μας στους EB/ARCHITECTS.
